Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een sterk gevoel voor het mishandelde Java doet spreken. En de stemmen uit Indië zelf vermeerderen. Nu wordt de regeering gedwongen wat te doen. Er komt wat los voor bevordering der nijverheid als arbeidsveld voor den Javaan. Ook worden billijker belastingen voorbereid. Maar de nood loopt harder dan de redding.

Er is geld noodig voor Java. Geld en — zooals Troelstra in de Kamer zeide — organisatie. Organisatie in den landbouw, in de inlandsche nijverheid, organisatie van het crediet met staatshulp. Ontwikkeling der kracht van het volk tot moderne productiekracht. Java heeft geen steenkool, maar ook met petroleum kan men fabrieken stoken. En Java heeft noodig dat de inlander niet meer tot de botten wordt uitgezogen door allerlei belastingen.

Vanwaar het geld? Nederland heeft veel zich toegeëigend van Java's produkt en onderwijl het land en het volk verwaarloosd. Maar het heeft zelf een leege schatkist en veel onvervulde behoeften. De „eereschuld" bestaat, maar is zij voor invordering vatbaar? Historisch geworden toestanden zijn niet in een vloek en een zucht te veranderen in hun tegengestelde.

Eén middel ligt voor de hand, en dat is een straffe beperking van alle militaire uitgaven in Nederland en in de koloniën. Onmiddelijke wijziging der expeditie-politiek tot eene van onthouding. Opgeven van kunstmatig aangekweekte illusies omtrent de verdedigbaarheid van Java en van het moederland. Dooding van het chauvinisme door het gezond verstand. Vernietiging van den heilloozen invloed der militaire kaste, door demokratische organisatie van de landsverdediging. Dit alles berustende op een werkelijk demokratisch leven van de natie, dat lust en macht geeft voor de sociale ontwikkeling. Alles hangt samen. Het conservatisme, dat algemeen kiesrecht weigert, staat verantwoordelijk voor de ellende der Javanen. De blanco politiek der vrijz.-demokraten retireerde uit haar radikalisme ook voor de Oost. Ook daar staat zij nu blanco met een enkel lapmiddel.

Sluiten