is toegevoegd aan uw favorieten.

Experimenteele onderzoekingen naar aanleiding van de theorie van Van der Waals

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veel meer de waarnemingen der laatstgenoemde onderzoekers, dan die van Tammann.

Doet dit dus wel vermoeden, dat ook voor de onregelmatigheden, die Tammann vond, een andere verklaring dan de zijne moet gezocht worden, zeker kan deze niet dienen om de afwijkingen van Wul.l.nhk & GrotRIAX op te helderen. Want. zooals dit te verwachten is van storingen, die alleen optreden, omdat de evenwichtstoestand nog niet bereikt is, de afwijkingen bij Tammann nemen zeer snel met den tijd af. Na 5 minuten is daarvan bij preparaten, die niet opzettelijk verontreinigd zijn, nauwelijks iets meer te merken. De verklaring gaat dus alleen op, wanneer Wül.l.nkr & GroTRIAN zich volstrekt niet den tijd gegeven hadden, om den evenwichtsdruk af te wachten. Nu blijkt echter uit hun verhandeling dat zij daarop wel degelijk wachtten '). Verder zijn de afwijkingen die tammann vindt van geheel andere orde, dan die der onderzoekers, die hij critiseert. Terwijl hij, afgezien van eenige opzettelijk verontreinigde stoffen, bijna nooit, zelfs na i minuut niet, afwijkingen vindt van lomM. constateeren zij bijv. bij chloroform verschillen van 90 mM. Ook dit doet vermoeden, dat hier nog andere oorzaken in 't spel zijn. Maar ten slotte is de verklaring van T \mmann daarom geheel onvoldoende, omdat zij verklaart wat Wül.l.nkr & Grotrian niet hebben waargenomen en onverklaard laat, wat zij duidelijk constateerden. Immers volgens tammann zouden zij bij een bepaald volume variabele drukken moeten vinden,

') 1. c. p. 555. Zie ook WüLLNER's Warmelehre 5e druk p. 834.