is toegevoegd aan uw favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eene dergelijke bibliotheek ook geen enkele at beelding bewaard gebleven, men kan er zich eene vrij goede voorstelling van maken door een bezoek aan de Yaticaansche bibliotheek, die hare tegenwoordige inrichting verkreeg onder Paus Sixtus Y in 1588 en met hare kasten, bustes en vazen zooveel heeft van eene moderne antiquiteit, dat elk geleerd Romein er zich terstond zou thuis gevoelen. ') Ongeveer zooals die der Romeinen zullen ook wel de oudste Christelijke boekerijen er uitgezien hebben, zooals die welke bisschop Alexander in 't begin der derde eeuw te Jeruzalem stichtte, en die welke te Caesarea werd opgericht door Origenes. Nog wordt er melding gemakt van bibliotheken te Hippo, te Cirta, te Constantinopel en te Rome, in welke laatste stad zoowel de St Pieterskerkals t Lateraan eene boekerij rijk was. Vermoedelijk waren het meestal afzonderlijke vertrekjes in of aan de kerken gebouwd. Yan die te Cirta b. v. staat opgeteekend, dat, tijdens de vervolging in in 303 en 304, de soldaten „naar de kerk gingen, waarin de Christenen gewoon waren te vergaderen, en haar beroofden van kelken, lampen, enz. Maar toen zij in de boekerij (bibliotheca) kwamen, vonden z(j de kasten (armaria) ledig." 2)

Toen in de zesde eeuw de H. Benedictus de eerste monnikenorde stichtte, en daarbij zooals wij zagen de studie aanbeval als een der beste middelen tegen booze gedachten en daden, waren de boeken naar het schijnt zeldzaam geworden. Hoe rijk en fraai de librijen der Benedictijnen in lateren tijd ook mogen geweest zijn, op de plattegronden der oudste kloosters hunner orde valt, voor zoover wij weten, nooit een afzonderlijke boekzaal aan te wijzen. Eene enkele kast was in den beginne meestal voldoende om den geheelen boekenschat van klooster of kerk te omvatten, en waar deze sterk aangroeide zette men eene nieuwe kast naast de oude. Eerst in de dertiende en veertiende eeuw, toen men geen weg meer wist met den onophoudelijk toenemenden boekenvoorraad ging men er toe over daarvoor afzonderlijke gebouwen bij kloosters en kerken op te richten. Maar in den aanvang was eene enkele kast <armarium) gewoonlijk voldoende.

Eene goede voorstelling van zulk eene middeleeuwsche boekenkast

') J. W. Clark, Libraries, ctc. Cambridge 1894, p. 11. J) Clark, Libraries, p. 13.