is toegevoegd aan uw favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

II.

De Plichten van den Bibliothecaris in het Buitenland.

Het ambt van bibliothecaris was, gedurende de Middeleeuwen, nu eens een bijbaantje van weinig beteekenis, dan weer eene betrekking, die zeer zware eisclien stelde aan hem, die ze bekleedde. Een by. baantje was het in die kloosters, waar weinig aan de studie gedaan werd, en ook in de meeste op zich zelf staande kerken, hetzij, dat deze alleen liturgische boeken ryk waren, hetzij, dat ze eene meer uitgebreide boekerij bezaten. In de kerken toch was men van oudsher gewoon de zorg voor de boeken op te dragen aan hem, die ook de overige kostbaarheden der kerk in z\jne hoede had, aan den sacristanus of thesaurariusl). Waar een dergelijk ambtenaar ontbrak nam de koster (custos ecclesiae)3) gewoonlijk deze functie over, en waar het kosteraat meer dan één functionaris vereischte, was het de^r^ositus custodicie, die voor de kostbaarheden en boeken zorgde. Sommige kerkbesturen schijnen het beter geacht te hebben de boeken toe te vertrouwen aan de hoede van den cantor ofpraecentor3) (voorzanger), die er stellig meer mede omging, terwijl af en toe ook de magister fabricae, elders ook wel vitriciis4) genaamd, met deze zorg werd belast.

Doch. welken titel de bedoelde beambte ook mag gedragen hebben, deze zorg zal hem in de meeste gevallen niet veel tijd gekost hebben. Immers de boekenschat der kerken bleef gewoonlijk jaren lang dezelfde, en groeide slechts aan, wanneer door geschenk of erflating af en toe nieuwe boeken aan de kerk kwamen.

Hoe gewichtig daarentegen het ambt van bibliothecaris was in de

') Gottlieb, No. 29, 55, 88. 244, 2J5, 258, 313, 381, 392, 452, 454, 487, 489, 575, 579, 604.

2) Gottlieb, No. 55, 133, 208, 312, 511. Prepositus custodiae, No. 239

3) Gottlieb, No. 50, 482, 499.

4) Gottlieb, No. 81. Het woord „vitricus", bij Ducange wel opgegeven maar onvoldoende verklaard, beteekende in de M. E. het zelfde als kerkmeester of kerkvoogd. Zie bet belangwekkende artikel van Moll, in 't Kerkhistorisch Archief, 1 (1857) blz. 293.

3