is toegevoegd aan uw favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deleverit, anathema sit. Amen." *) Men kan zich van de algemeenheid van dit kwaad slechts eenigszins eene voorstelling maken, wanneer men de moeite neemt de talrijke verbodsbepalingen, daartegen van de dertiende tot de vijftiende eeuw uitgevaardigd, eens door te zien. Misschien wel om de catalogi zelve zooveel te beter te bewaren, schreef men ze dikwijls in missalen, sacramentaliën e. d. boeken, welke men dikwijls noodig had, en op een concilie te Durham, in 1220 gehouden, werd deze gewoonte zelfs tot wet verheven 2) en, ofschoon zij als zoodanig slechts van kracht was voor een enkel bisdom, en alleen op de kerken betrekking had, is zy ook in de kloosters dikwijls opgevolgd. En dat geldt niet alleen voor Engeland, maar ook voor andere landen van Europa3). De voorzichtigheid der middeleeuwen is in dit opzicht voorzienigheid gebleken —want juist daardoor zijn verschillende catalogi voor ons bewaard gebleven en zullen er op den duur nog meerdere gevonden worden. Want nog tal van handschriften zijn er in onze bibliotheken verspreid, die, ja, in den catalogus vermeld staan, maar die meer inhouden dan met enkele woorden te zeggen valt. Want wie neemt ooit een folio -bijbel, een missaal of een dergelijk boek ter hand, wanneer hij 't in een catalogus onder de handschriften vermeld vindt, dan alleen om de miniaturen, den kostbaren band of iets dergelijks ? En slechts zelden wordt dan zoo'n codex geheel doorbladerd. Toch bestaat er veel kans, dat men er meer in vindt dan men verwachtte!

Hoe zijn de bestuurders der boekerijen in verschillende eeuwen bij het catalogiseeren der aan hunne zorgen toevertrouwde schatten te werk gegaan? Welke principes hebben zij bij hun arbeid gevolgd'? Ziedaar vraagstukken, wier beantwoording een nieuw veld van studie opent voor de historici, maar dat tot op heden, evenals de geschiedenis

') Deze inscriptie is gewoonlijk te vinden in de boeken, welke afkomstig zijn uit de Librye van de Notre Dame te Parijs. (Zie ïranklin, les anciennes Bibl. de Paris, I p. 43), maar was ook elders zeer gewoon.

2) Concilium Dunelmense a. 1220 sub Kichardo de Marisco, Dunelmensi Episcopo, ap. Wilkins, Concilia Magnae liritanniae, T. II. p. BSO: Scribant Sacerdotes in missalibus et in libris possessiones et reditus ecclesiae, et nomina librorum et vestimentorum, et ornamentorum ecclesiae, ne ipsi nee parochiani sui sine consensu nostro alienarc praesumant de his c|Uae sunt ecclisiac.

3) De catalogus van Nevers (Bccker, No. 337) staat in een Evangelie Hs. Brit. Mus. Ilarley. 2790; die van Stavelot in een rcusachtigen foliobijbel, Brit. Mus. Additional. 2S106. (Vgl. Gottlieb S. 284.) enz. enz. Ook in ons land zijn er voorbeelden van te vinden.