is toegevoegd aan uw favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mochten ontvangen dan alleen wanneer de prior het beval. ') In het jaar 1458 werd een abt door het generaal kapittel der Cisterciensers ernstig vermaand, met het uitleenen van boeken vooral niet te vrijgevig te zijn.2)

Uit al hetgeen tot hier toe over den werkkring van den armarius werd medegedeeld blijkt duidelijk, dat hij als vertegenwoordiger deibelangen van de wetenschap in zijn klooster stellig geen onbeperkten invloed op zijne medebroeders kon uitoefenen: in de eerste plaats niet, omdat hij ondergeschikt was aan den prior, en vervolgens, omdat ook hy zelf min of meer beheerscht werd door den — vaak zeer veranderlijken —- geest, die 't geheele klooster bezielde. Maar het zal ook duidelijk geworden zijn, dat hij, onder een abt die niet onverschillig voor, of ten minste niet bepaald afkeerig was van kennis en wetenschap, zeer veel goeds kon stichten onder do conventualen, wanneer hij zelf een ijverig, wetenschappelijk man was, zeer veel kwaads echter, wanneer het tegendeel het geval was.

3. De Armarius als verdeeler der dagelijksche werkzaamheden onder de verschillende kloosterbroeders.

Wie met aandacht de inwendige organisatie der kloosters nagaat, zooals deze blijkt geweest te zijn uit de statuten der Benedictijner orde sedert hare hervorming, alsmede uit die van de, tengevolge dier reformatie, ontstane zusterorden, die zal, zelfs wanneer hij liet streven der kloosters als geheel verkeerd beschouwt, toch moeten erkennen, dat de grondleggers dier organisaties l>ij hare inrichting eene niet geringe mate van gezond verstand en scherpzinnigheid aan den dag gelegd hebben.

Dit blijkt vooral uit de wijze, waarop zij de verschillende werkzaamheden en plichten onder de kloosterbroeders verdeeld hebben, sommige opdragende aan een enkelen monnik alleen, andere

:) v. Herrgott, Vet. discipl. monast. p. 25 b,: Ut in Quadragesima libris de bibliotheea secundum Prioris dispositionem acceptis, alios, nisi Prior decreverit, non accipiant.

8) Abbati de Monasteriolo districte praecepit generale Capitulum, ne de cetero libros sui monasterii sic faciliter et communiter coneedat, praesertim cum, ut fertur occasione ista saepius alienentur aut deteriorentur, nee etiam sine scientia et praesentia conventus aliquando sigillentur. V. Martene et Durand, Thesaurus Anecdoter- T. IV. p. 1622 $ 5. Hoe gemakkelijk kon ook misbruik 't gevolg zijn, als, gelijk in Weissenburg het geval was, zelfs vrouwen boeken konden krijgen! Vgl. Hunter. Gesehichte Pabst Innocenz III, Bd. III p. 583—58-4 Nota 4-18, volgens Schannat.