is toegevoegd aan uw favorieten.

Logica in boekdruk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beheersching der stof als het hoogste der kunst wordt aangeprezen, behoef ik u voorzeker niet te zeggen. Maar bovendien nog waren er omstandigheden buiten de boektechniek liggende, die het boek deden verwilderen. In de eerste plaats waren en zijn het staatkundige en economische, die afwijkend als ze zijn in verschillende landen, onderscheiden waren in hun invloed en beteekenis. In de tweede plaats, en dat vooral, economische en artistieke. De opheffing der gilden en de daardoor ontstane vrijheid van werken had den werkman den prikkel ontnomen zich in zijn vak te bekwamen. Waartoe toch zou hij dat? De bekwame, zoowel als de onbekwame was gelijkelijk gerechtigd geworden het boekenvak uit te oefenen, en voor hem, voor wien het vak in de allereerste plaats de bedoeling had zich een behoorlijk dagloon te verzekeren, was er weinig aan gelegen hoe hij zich dat behoorlijk levensonderhoud verzekerde, als hij daarbij slechts buiten aanraking bleef met de overheid. Tal en tal van uitzonderingen zijn aan te wijzen, maar onbetwistbaar lijkt het mij, dat het gehalte van den zetter en den drukker sedert honderd jaar aanzienlijk gedaald is, niet slechts artistiek, maar ook technisch. Daarbij kwam de concurrentie onder de patroons. Geen waarborgen als er meer gesteld werden, dat de leider van een boekdrukkerij ook inderdaad voor de uitoefening van dat bedrijf de noodige capaciteiten bezat, daalde ook zijn qualiteit, bijkans in dezelfde mate als de quantiteit der drukkerijen omhoog ging. Vandaar felle concurrentie, vlug en goedkoop werk en bij gevolg slordig werk.

Om die concurrentie het hoofd te bieden vond de boekdrukkers-patroon een welkom middel in het steeds breeder afmetingen aannemende streven der lettergieterijen. Ook in dezen tak van nijverheid geschiedde hetzelfde; ook daar onderlinge concurrentie, waaraan zij, gemeenlijk met goed gevolg, het hoofd konden bieden door de technisch betere afwerking hunner drukletters en de oneindige verscheidenheid van letters