is toegevoegd aan uw favorieten.

Jacobus Koelman

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waarom wij het geloof van doen hebben, opdat ik na die inenschelijke wetten mocht oordeelen. dat deze zin op die sententie past; en hoewel de II. Geest uns in dit oordeel te maken eenige hulp geeft, die is nochthans zoodanig niet, dat zij de natuur der verklaring veranderen kan».1)

Summa summarum kunnen wij zeggen, Koki.man hield zich aan de Conf.-Belgica, art. 5: «wij gelooven zonder eenigen twijfel, alles wat in dezelve (t. w. de Kanonieke boeken) begrepen is, niet omdat de kerk ze aanneemt en daarvoor houdt, maar inzonderheid, omdat de H. Geest getuigenis geeft in onze harten, dat ze van God zijn, dewijl zij ook het bewijs daarvan bij zichzelven hebben», — en wilde tegen geen prijs ,le rede toelaten noch als uitlegster der Schrift, noch als toetssteen der waarheid. Hij zag door den waterspiegel heen op den bodem dei' dingen, maar dan zag hij ook, dat de beginselen dei- Hervorming en van Descartes lijnrecht tegenover elkander stonden. Heette het. dat de philosophie van slavin der theologie eene vrije zou worden naast haar, voor het oog zijns geestes rees een geheel ander beeld, nl. de theologie geknecht door de philosophie; de uitspraken der II. Schrift geaccepteerd voor zooverre zij konden bestaan voor de rechtbank der rede.

Lokte de philosophie van Descartes zulk eene krachtige bestrijding uit van den kant van Koelman, ja, van geheel de Kerk; meenden de meeste Classes gravamina te moeten indienen, teneinde politieke en kerkelijke maatregelen t< nemen tegen de ongehoord stoute en schadelijke nieuwigheden van dien Franschman; niet minder hevig was de storm van verontwaardiging, die alom in de Kerk opstak, toen B. Bek kei! de partij van Descartes koos en zijne vruchtbare pen allerlei boeken schreef, doortrokken van

') Idein, blz. 481—482.