is toegevoegd aan uw favorieten.

Jacobus Koelman

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meerde Kerk iti de zeven provinciën te vernemen, en dan wel bijzonder naar den wandel, werkzaamheid en wijzen van prediken van de leeraren; ik heb het zelf in de dorpen en steden, en ettelijke provinciën met eigen uogen gezien en met mijn ooren gehoord, hoe het er toeging, of door naarstige ondervraging van getrouwe leeraars, die in vergelegen steden thuis hoorden, nagevorscht, of door brieven aan vrienden en bekenden, welke kennis van zaken hebben. naar den omgang, godzaligheid, ijver en arbeidzaamheid van de leeraars en en naar de constitutie «Ier gemeenten in 't stuk van kennis en praktijk onderzocht, behalve 't geen ik heb kunnen vernemen uit de professoren en bijzonder uit de boeken van (j. Voetius, Teelingh eu anderen».1)

Hier was dus een man aan 't woord, die niet op geruchten afging, maar die deze harde waarheden niet publiceerde uit lust of vermaak in 't ontdekken van de fouten der leeraren, maar die naar waarheid kon neerschrijven: «ik schrijf dit als gedrongen en met veel smart des harten, ziende steeds op de groote uiteinden en gevolgen, welke der leeraren ijver of ijverloosheid, heiligheid of onheiligheid gewoon zijn mede te brengen».2)

Nog eens, gaarne had hij dit alles in de pen gehouden, en hetgeen hij te zeggen had, gezegd door particuliere aanspraak, of door Kerkelijke of Classicale behandeling, maar zooals ieder wist, dat gaf niets ;i) Och, dat dit woord dan ingang vond bij leeraren en anderen, opdat elk zijn best mocht doen, om der leeraren fouten «gebeterd te krijgen ».

« Een land, dor en mat en zonder water», daarop geleek Nederland in geestelijk opzicht in Koelman's dagen, althans

') Idem, blz. 9.

2) Idem, blz. 10.

3) Idem, blz. 10.