Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maria's hoogst belangrijke aanteekeningen van haar eigen leven zijn in 1892 tot een geheel verwerkt en uitgegeven onder den titel: „De Zwijndrechtsche Nieuwlichters (1816—1832) volgens de gedenkschriften van Maria Leer door D. N. Anagrapheus.

Amsterdam. Uitg. Mti Elsevier 1892 Wel zijn Maria's aanteekeningen verloren geraakt, maar uit den naasten kring van Anagrapheus is mij verzekerd, dat de omwerking van Maria's ongeordende, vaak onbeholpen gestelde mémoires zoo objectief en getrouw mogelijk heeft plaats gehad. Dit werkje blijft dus een der voornaamste bronnen.

In de Universiteitsbibliotheek van Utrecht berust een manuscript van prof. Jod. Heringa, dat tot titel heeft: «Afschrifen en uittreksels uit onderscheiden opstellen van Stoffel Muller en Dirk Valk, Hoofden van de oorspronkelijk Polsbroeksche Afgezonderden nu in drie afdeelingen verdeeld en gevestigd te Puttershoek, Mijdrecht en Papendrecht, mij (*) door laatstgeinelden voorganger

geleend in de eerste maanden des jaars 1832.» (2)

Dit afschrift — gedeeltelijk excerpt — is van waarde, omdat het den korten inhoud bewaard heelt van een overigens verloren

geraakt geschrift.

Mr. Quack gaf naar aanleiding van dit handschrift zyne mede-

— ' deelingen in de Koninklijke Academie van Wetenschappen. (Zie

de «Verslagen» 1892. 3e reeks afdeeling Letterkunde deel IX blz. 270—316), onder den titel «Uit de eerste dagen der Zwijndrechtsche Broederschap>.

We moeten hier wat nauwkeuriger den inhoud van dit handschrift nagaan, omdat de aanduiding der schrijvers te onbepaald en de volgorde der stukken, zooals deze nu is, beslist verkeerd iB. We vinden in het handschrift 4 duidelijk onderscheiden stukken,

die we zullen aanduiden als a, b, c en d.

a. Een stuk van 32 ongenummerde bladzijden, zonder titel,

dadelijk beginnende met: <Inleiding».

Verder leest men: «In het hierop volgende Boek, ten opschrift hebbende : «De waarheid van Gods vrijmagt enz....» leest men ...»

Hier schrift dus prof. Heringa; en hg laat dan volgen: een uittreksel van dat boek.

i»l Dit is prof. Heringa. _ , ... . p ,

(») Heel juist iB deze opgave niet. In 1832 was de nederzetting te ruttershoek reeds opgegeven eu die te Papendrecht is mj) niet bekend; mogeluk woonden daar enkele geestverwanten - maar er was geen georganiseerde afdeeling.

Sluiten