is toegevoegd aan uw favorieten.

De Zwijndrechtsche Nieuwlichters

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daar ginds in Amerika nu al niet in gemeenschap \'an goederen, men woonde toch in een gesloten kring, afgezonderd van de goddelooze wereld en men noemde elkander broeder en zuster.

Het zwevend pantheisme der Nieuwlichters kon zich wel vinden in de Mormoonsche beschouwing van God als een niet alleen geestelijk, maar ook vertijnd materieel wezen. (')

Zelf zendelingen van ganscher harte moesten de broeders sympathie gevoelen met den zendingsgeest, die de Mormonen bezielde en eenvoudige mannen zonder wetenschappelijke opleiding uitzond naar de einden der aarde.

Ook in de erkenning van het Kerkelijk-godsdienstige huwelijk, als het alleen geldige, stonden beide secten op ééne lijn.

Mr. Ouack zegt nog: „Ook stond de veelwijverij hun niet tegen de borst.... en het begrip der vrije liefde was hun niet te eenenmale vreemd," (2) maar dit argument wil ik liever buiten rekening laten. De meesten van de broeders, die naar Amerika trokken, stonden buiten de excessen van den Zwijndrechtschen kring en aan de andere zijde mag het „patriarchal or celestial marriage" der mormonen nog niet geteekend worden als: ,,vrije liefde". Van „vrije liefde" was in Amerika geen sprake; streng werd op het huwelijk toegezien en echtbreuk werd zwaar gestraft. En — hoe hoog het huwelijk ook geschat werd tot zaligheid, tot verlossing der geesten, — de veelwijverij was geen cardinaal punt in de Mormoonsche geloofsleer, zoodat het huwelijk dan ook nooit Sacrament is geworden. (3)

(') Von Schlagintweit «preekt van „materiell gegliederte Intelligenz" en ' Penrose (t. a p. blz. 10) „Yrader en Zoon zjjn elk geest, bekleed met een geestelijk doch tastbaar, onsterfelijk lichaam. De Heilige Geest is niet een persoonlijkheid met vleescheljjken tabernakel; Zijn invloed doordringt alle dingen en strekt zich in het gansche luchtruim uit.."

Het pantheisme van Maria Leer zelfs had zich kunnen vinden in deze beschouw jng:

„De geest des menachen was in den beginne bjj den Vader. De zonen en ' dochteren Gods keeren, na hunnen proeftijd in het vleesch, tot Hem terug."

Penrose blz. 14.

(J) Gidsartikel t. a. p. blz. 263.

(J) Over Sacramenten sprekende, wjjs ik meteen op een groot verschil tusschen Nieuwlichters en Mormonen.

De broeders stonden vrij onverschillig tegenover doop en avondmaal, terwjjl de Mormonen ze in hooge oere hielden.

Hun 5 sacramenten waren: geloof; berouw en boete; doop; handoplegging en gave des geestes; avondmaal.

De Nieuwlichters gebruikten het avondmaal nooit, bjj de Mormonen werd het eiken Zondag gebruikt, terwjjl zelfs kleine kinderen er aan deelnamen. (Zie von Schlagintweit S. 205).

Penrose spreekt niet van „Sacramenten", maar noemt vier „beginselen'* der Kerk: geloof, bekeering. doop, en de gave des geestes door oplegging der handen. Het avondmaal bespreekt hij niet. (t. a. p. blz. 10 en 11.)