Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Waren Muller, Maria en Valk niet eveneens langs verschillende wegen, en min of meer onafhankelijk van elkaar, tot dezelfde resultaten gekomen? En hooren we wat prof. Hofstede de Groot zegt: „Wij noemen het een hoogst zeldzaam verschijnsel, dat een Series Compendiorum door eene theologische faculteit wordt uitgegeven; allerzeldzaamst, dat een Dogmatiek door de broederlijke zamenwerking van tw ee Godgeleerden tot stand komt... en er is eenheid in onze beginselen, methode en bedoelingen, daarom pleegt men zelfs van Groninger School te spreken"^1)

Opmerkelijk dus, dat in veler hoofden zulke gelijke gedachten zich ontwikkelen en dat wederom zich deze gedachten het eerst uiten onder het gewone volk.

Eindelijk treft het ons, als we prof. Hofstede de Groot hooren verhalen, dat hij door Oost-Friesland in zijne beschouwingen isgeleid.

„Ypey en Dermouts Geschiedenis der Herv. Kerk had mij doen zien, hoe het Zwinglianisme hier te lande onregtmatig door Calvijns leerstellingen was verdrongen; terwijl ik in Emden, waar ik vroeger met mijne ouders woonde (1811—1813), eene zuiver Zwingliaansche Kerk

had leeren kennen" (2)

We hebben gezien, dat het niet onmogelijk is, dat ook Muller (— en ongeveer in dezelfde jaren ! —) van Embden heeft geleerd.

Reeds vroegtijdig is gewezen op de overeenkomst van de leerstelling van Nieuwlichters en Groningers.

In 1842 sprak een anonymus (Capadose) op luimigen toon van de mogelijkheid, dat men te Groningen wel in de leer geweest kon zijn te Zwijndrecht. Het boekje geeft een samenspraak in een diligence tusschen een professor, die de leer der Groningers uiteenzet, en een koopman, die de broederschap kent.

Het resultaat van dezen laatste is, dat de broeders „meer openhartig ontkennen en bestrijden... de overeenstemming is inderdaad treffend en onmiskenbaar, hoezeer ik het anders nauwelijks zou hebben kunnen gelooven, dat de zooveel gerucht makende Groninger godgeleerde wetenschap eigenlijk te Zwijndrecht thuis

behoort!" (')

(») De Groninger godgeleerden in hunne eigenaardigheid." Gron. 1855 blz. 31

(») Vijftig jaren in de theologie Gron. 1872 blz. 11.

(»■> Het boekje van Capadose maakte grooten opgang. Het „Adres aan Hervormde Gemeente m Nederland" Leiden 1843 bh. 148 maakt er melding

Sluiten