Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

anknüpft, die Annahme vermittelnder Krafte, welche die göttlichen Wirkungen in die Erscheinungswelt hinüberleiten, die Forderung einer asketischen Befreiung von der Sinnlichkeit, der Glaube an eine höhere OfFenbarung im Enthusiasmus".

Wanneer we deze kenmerken nagaan, zien we, dat strikt genomen, geene ervan op onze Wjjsheidsgeschriften toepasselijk is. Hebben wij hier dus te doen met Joodsch-Hellenistische geschriften, dan is het Helleniseeringsproces een' anderen weg gegaan. Deze mogelijkheid moeten we, zooals reeds gezegd is, openlaten. Een' zoo ingrijpenden invloed van Grieksche cultuur als Friedlander *) onderstelt, acht ik echter, na het voorafgaande, zeer onwaarschijnlijk.

Volgens dezen geleerde is de Chokmalitteratuur zoo door en door vergriekscht, dat de Grieksche filosofie, trots het Semitische masker, de poriën uitziet. En dit zou plaats gehad hebben zonder een spoor van die geestelijke strooming, waardoor het denken van de Helleensche wereld voor een groot deel werd bepaald; die op het Jodendom van de diaspora oogenblikkelyk beslag heeft gelegd ; waartoe ieder ernstig denkende Jood zich uit den aard der zaak moest aangetrokken gevoelen ? Dit acht ik niet waarschijnlijk, vooral niet wanneer we erbij in aanmerking nemen, dat de Joden in Alexandrië met hun' Palestynsche geloofsgenooten in druk verkeer stonden.

') M- Friedlander. Griechisehe Philosofie im Alten Testament, S. 6.

Sluiten