Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deelde zijn grot of zandkuil, die hem tot woning diende, met zijne wilde oermenschenvrouw.

De vrouw, als hoogste symbool, zooals Rafaël haar geschilderd heeft, draagt op hare armen een kind. Bij den zuiver menschelijken, doch tot het hoogste ideaal verheven vorm, dien de kunstenaar ons hier geeft, behoeft dit kind ons nog niet te herinneren aan het groote mysterie, waarmede zijne geboorte volgens de godsdienstige voorstelling omgeven is. Doch wel verschijnt voor den eenvoudigen beschouwer de moeder in eene wonderbare heerlijkheid. En er was in dat mysterie der „onbevlekte ontvangenis" slechts iets gelegen, dat den schilder in staat stelde om het type van de moeder, van de vrouw in de grootste volmaking, zacht en bijna onmerkbaar bescheiden, te vermengen met de zachtste betoovering der maagdelijke reinheid. De Maria van het schilderij, als vrouw des menschen genomen, wordt daardoor rijker dan eene gewone moeder ... in deze enkele gestalte is eigenlijk eene gansche reeks van momenten saamgevat : de gansche geschiedenis der vrouw als individu.

Het streelende blauw van dit gewaad verbergt het lichaam, dat het kind gedragen heeft. Het witte kleed over het roode keurslijf bedekt zedig de borst, die het voor het eerst gelaafd heeft. Al deze punten van de innigste verbinding tusschen moeder en kind wijzen, uit een zuiver menschelijk oogpunt, niet op iets bovenaardsch, doch zij wijzen, binnen den mensch en zijne geschiedenis, evenals de tweeslachtigheid, in de eerste plaats terug op iets, dat veel verder ligt dan hij, op den dierstaat, waaruit hij ontsproten is. Met dit verschil, dat het aanvangspunt nu reeds wezenlijk dichterbij is gelegen dan bij de Lotusbloem. Wat weet deze van die voorvallen, hare vrucht vliegt weg over de wateren, zoekt hare plaats uit en woekert ergens op als eene vreemde plant. Wat zou de ééndagsvlieg daarvan begrijpen, die bijna sterft op hetzelfde oogenblik, dat zij moeder werd Eerst de

hoogste ontwikkeling, die de gewervelde dieren bereiken, ijlt hier zonder omwegen heen naar een vast doel.

Sluiten