Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

liefde is de reeks der geslachten gegrondvest, door haar klimt de boom des levens op onze voortsnellende planeet van tak tot tak op, totdat eindelijk de geestesknop openbreekt. De liefde is eene kracht, die drijft, en tegelijk levert zij zelf het voorbeeld, hoe het donkere naar het licht groeit — hoe zij zelf zich van het wilde in haren oorsprong vrijmaakt en in het geestelijke opgroeit.

De spanne tijds van de ontwikkeling, die wij kunnen overzien, is uiterst klein. Het leven van eene enkele planeet — en zelfs dat nog slechts half. Een schrale troost. Uit enkele weinige gegevens moeten wij ons geloof aan het geheel putten, onzen wereldtroost. Maar is de liefde niet het sterkste van alle bewijzen, zoover als onze wetenschap reikt ? Uit de liefde steeg nog iets anders op dan de ontwikkeling. Met haar kwam in deze ontwikkeling ook de eerste schuchtere ademtocht van den vrede. Het eerste zingen en gonzen als een, in den droom verloren, klank van eene overwinning van den ruwen strijd om het bestaan door een machtiger harmonisch beginsel. Wat weten wij op onze enkele nietige ster, onder millioenen andere, van wereldverzoening, wereldverlossing, volkomen wereldgeluk! En toch ontluikt in de menschenliefde van deze kleine ster eene bloem, zoo liefelijk en schoon, dat zich de „wereldvrede" naar onze lippen dringt. Zoo is de liefde ook verbonden met het bitterste in ons leven : den strijd.

Doch er is meer. De oude droom van het geloof was: niet slechts den strijd op te lossen, doch ook den dood. De werkelijke liefde in de natuur enkel en alleen, niet de mystiek duistere liefde, leert ons, hoe over het onbeweeglijk individu schakels in elkaar grijpen, schakels, in welke het individu, wel is waar, ook langzamerhand zich als uit een ijzeren band vrijmaakt, maar niet met de bitterheid van den dood, doch om in te gaan in eene hoogere, zalige éénheid. Man in vrouw, ouders in kind, mensch in menschheid, bloed in geest, geest in ideaal, in den alles overstroomenden werelddroom. Liefde is de eenige vrijwillige oplossing van het

Sluiten