Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is als de menschelijke wijsbegeerte in het algemeen.

Door de wisseling der wereldbeschouwingen van minstens 4000 jaren heen klinkt zij ons tegemoet als eene groote melodie, welke nooit meer kon verstommen, nadat éénmaal zekere gedachtengangen zich baan gebroken hadden. Wat wij hier daarvan nog in herinnering brengen, omdat het nog steeds het uitgangspunt is van al onze wijsheid, afgescheiden van microscopen en physiologische theorieën, is in het hart der zaak zoo oud als het stof der mummiën. De Euphraat, de Ganges, de Nijl en de Ilyssus woelen er zich met zingende golven doorheen. In het licht dezer overoude denkbeelden beschouwd, is Christus een epigoon.

Deze philosophie richt haren blik op de eenvoudigste grondwaarheden van het menschel ij k leven.

De mensch, als individu beschouwd, staat plotseling te midden van dit leven; hij gevoelt, dat hij, als „ik", levend en met bewustzijn begaafd, voorwaarts schrijdt in den tijd. Zijne herinnering verschaft hem geen kennis over het tijdstip, waarop zijn bestaan een aanvang nam. Voor zijne onmiddellijke waarneming is het hem even onbegrijpelijk, dat hij ooit te voren niet bestond, als dat hij in de toekomst ooit niet meer bestaan zal. Maar hij leert. En wel leert hij tweeërlei zaken in de eerste plaats.

Met onverbiddelijkheid werpt het leven zelf hem het feit toe van den dood.

Het individu is begrensd binnen eene bepaalde spanne tijds. Geen grootheid, noch kleinheid van de geestelijke waarde, die het individu ontwikkelt, beschermt het tegen de zeis, die allerwegen snort. Patrocles ligt begraven, maar ook

Sluiten