Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den bacil dikwijls zoo gevaarlijk doen zijn. Maar is het een dier, wellicht eene soort van worm van de kleinst mogelijke afmeting ? Of eene plant, wellicht een wier of een zwam ? Dit laatste hoort men dikwijls zeggen en inderdaad wordt men tot die meening gebracht door den naam „splijtzwam m e n", dien men dikwijls voor de bacteriën bezigt. Maar van een eigenlijk zwam, van een paddestoel, verschilt de bacil toch nog zeer veel. Hij is veel lager georganiseerd en nog oneindig veel lager dan de worm. Noch het woord dier, noch het woord plant is er volkomen op van toepassing. Hij vertegenwoordigt een oerrijk, waaruit zoowel dier als plant ontsproten is, waaruit elk voor zich eerst als een afzonderlijk rijk is voortgekomen. De bacil stelt niets meer voor dan eene enkele cel. Een enkel van de vroeger genoemde klompjes levende stof, — een enkele metselsteen in ons beeld van vroeger, die echter, juist uithoofde van zijn „alleen-zijn", een zoo klein mogelijk „huis" op zich zelf vertegenwoordigt.

Met zulk een bacil hebt gij dan nu inderdaad het laagste, het eenvoudigste bereikt, wat wij op de tegenwoordige aarde van zelfstandige levensvormen kennen. Hij is trouwens gewoonlijk reeds zoo verbazend klein, dat het de vraag blijft, of hij nog geene verwanten zou kunnen hebben, die zoo oneindig klein zijn, dat wij ze zelfs met onze fijnste microscopen niet kunnen waarnemen. Maar de bacil zelf is reeds, wat zijne organisatie betreft, het eenvoudigste, wat wij ons bij een werkelijk levend wezen kunnen voorstellen. Onze voorstelling is bij hem ten opzichte van de vereenvoudiging reeds tot een zeker eindpunt gekomen. En als er nog kleinere wezens bestonden, dan zouden deze zeker alleen ten Dpzichte van hunne grootte, maar niet wat hun bouw be:reft, tot beneden den bacil afdalen. Wij staan bij hem -eeds op het nulpunt, waarvan zich niets meer laat aftrekten, — tenzij wij het leven zelf ervan aftrokken, waardoor lij dan echter geheel buiten de keten zou komen te staan, die met hem naar boven moet aanvangen.

Sluiten