Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

pel, het bovenste gedeelte van den stamper, vallen en het eitje daarin door versmelting bevruchten.

Maar dan slaat gij den bal geheel mis. In negen en negentig van de honderd gevallen ziet gij, dat juist de kunstigste maatregelen getroffen zijn om deze versmelting der cellen, deze „voortteling" binnen dezelfde bloem, te beletten. In ontelbare gevallen is de geheele bloem erop ingericht om, in weerwil van de onmiddellijke nabijheid, de zelfbevruchting onmogelijk te maken. Daarentegen is de bloem, hoewel zelf onbeweeglijk, op het voordeeligst ingericht voor het bezoek van zekere beweeglijke, van bloem tot bloem zwervende insecten, zooals hommels (zie de figuur op blz. 146), vlinders (zooals op blz. 157 de in het midden der figuur afgebeelde koninginnepage en daarnaast de beide paarlemoervlinders), bijen, vliegen enz. Al deze insecten worden door de plant gelokt door allerlei kleuren, geuren en door bronnen van zoeten honing. Om bij den honing te komen, moeten zij binnen in de bloem kruipen of er den zuigsnuit of de tong in steken. Daarbij bepoedert echter de ééne bloem het insect met haar stuifmeel, dus met de zaadcellen, en als het insect nu weer verder vliegt naar eene tweede bloem van dezelfde soort, dan blijven daar de zaadcellen aan den kleverigen stempel van het vrouwelijke orgaan vasthechten en brengt het insect daardoor onwillekeurig eene bevruchting door kruising tot stand, die blijkbaar voor de gansche levenshuishouding van deze planten eene gewichtige, ja onmisbare voorwaarde is. In de figuur van blz. 177 ziet men hoe, in de bloemen van de Salie (S a 1 v i a), de omgebogen meeldraden en stempels met den rug van de, honing opzuigende, hommels in aanraking komen en hoe dezen dus de kruisbevruchting in de hand werken. Het is dus hetzelfde geval als zooeven, hoewel veel samengestelder: het broederzaad van dezelfde bloem wordt angstig vermeden, en daarentegen is het vreemde zaad, dat door het insect erheen gesleept wordt, bij de versmelting ten hoogste welkom. Ik wil u nog één voorbeeld nader beschrijven, want de zaak is uit elk oogpunt interressant.

Sluiten