Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de liefde zoo duidelijk leerde : dat men met zijn tweeën verder komt dan alleen. Maar zij hebben het ditmaal niet als eigenlijk liefdesbeginsel tot het werkelijke versmelten doorgevoerd. Zij hebben zich eenvoudig dicht aaneengesloten, als t ware aan elkaar vastgeankerd, misschien ook wel, wegens het natuurlijke doorlatend vermogen hunner celwanden, eene geringe en zwakke circulatie van vloeibare stoffen tot stand gebracht —, maar meer niet.

Deze beperking in één opzicht hebben zij toen echter meer dan vergoed door eene andere verbetering, op eigen hand, van het proces: dat zij zich niet meer twee aan twee, maar ten getale van tien, honderd, duizend, ja in het gewone kogeldiertje tot twaalfduizend in eens, uitwendig aan elkaar vastgehecht hebben. Zij zijn voorbij de liefdesgemeenschap, met haar volkomen in elkaar opgaan, hetgeen echter geregeld tot slechts twee makkers beperkt bleef, voortgeschreden tot de sociale gemeenschap, die zich wel veel meer tot het uiterlijke bepaalde, maar dan ook zulk eene aaneensluiting van duizenden tegelijk mogelijk maakte.

Spring nu weer eens tot uzelf terug. Op wien gelijkt gij, als mensch, in uw lichaamsbouw meer: op een afzonderlijk ééncellig oerwezen of op een volvoxkogel ? Tracht u onze samenspraak te herinneren over den celbouw van uw lichaam. Wat is een ééncellig afzonderlijk oerwezen, eene enkele amoebe of eene enkele bacil? Ééne cel, — dat is: één bouwsteen des levens. Wat zijt gij ? Eene gemeenschap van milliarden van cellen, — dat is: een reusachtig huis, opgegebouwd uit ontelbare van die bouwsteenen. Maar wat is nu de volvoxkogel? Eene verzameling van eenige duizenden cellen — dat is : een klein hutje, dat uit een paar duizend steenen, losjes op elkaar gemetseld, gevormd is. Gij ziet het nu zoo duidelijk mogelijk: de volvoxkogel wijst u den w a ren weg aan, die van het ééncellige oerwezen tot u leidt. Het is de weg, die voert over den socialen bond van vele cellen, van vele levende metselsteenen tot gebouwen van hoogere soort — eerst kleine muurtjes, dan

Sluiten