Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vox eene ontzaglijke reeks van verdere historische ontwikkeling. De eerste volvox en de eerste gastraea leefden zeker reeds lang vóór dat Cambrische tijdvak, dat zelf toch zeker vele millioenen jaren vóór uwe tegenwoordigheid lag. Uit de gastraea moest zich toen eerst een worm ontwikkelen. Uit den worm een oudste, eenvoudigste gewerveld dier, ongeveer, zooals u tegenwoordig nog de visch amphióxus vertoont. 5) Uit den amphióxus eene lamprei 6), uit deze een visch, die op onze haaien gelijkt, uit den haaivisch een 1 o n g v i s c h 7), een salamander, een reptiel, een vogelbekdier, eene buidelrat, een halfaap, een gibbonachtige aap, een aapmensch. En toen kwam eindelijk de mensch. De mensch, die de natuur omsmeedde tot de beschaving, in den roodgloeienden schijn van zijn kunstmatig haardvuur.

Eene onmetelijke ontwikkelingsketen, nog reusachtiger dan die kleine reeks van het ééncellige oerwezen tot den volvox of de gastraea. En toch! In die grondslagen kwam tijdens deze gansche keten, die van den hemel tot op de aarde schijnt neer te dalen, geen enkele wijziging meer. De volvox brengt de biogenetische grondwet in toepassing. Ook de mensch doet dit. Gij hebt het gedaan in het lichaam uwer moeder. En ook uw kind doet het, dat door uwe liefde is verwekt. Zie slechts hier.

Van uwe vrouw splitst zich in het geslachtsorgaan — dus in dat gebied van haar veelcellig lichaam, waar, volgens de arbeidsverdeeling, de cellen alleen voor de voortplanting dienen,— eene enkele kleine trage eicel af. Eene enkele cel! Bij deze enkele cel komt van u eene nog kleinere, tweede afzonderlijke cel: eene beweeglijke zaadcel. De beide cellen versmelten — gij hebt het kleine mysterie nauwkeurig met mij bekeken — en zij brengen uit haar lichaam door splitsing eene menigte nieuwe ééncelligen voort, die tot eene sociale gemeenschap bijeenblijven. En in deze sociale gemeenschap der ééncelligen ontstaat eene zekere arbeidsverdeeling — in de eerste plaats in zoover, dat zij tot bepaalde groepen van cellen, tot organen, gerangschikt worden.

Sluiten