Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zaak steeds hetzelfde: het lichaam, dat zich uit de gastraea ontwikkelde, is bekervormig, slechts aan den mond geopend en aan de tegenoverliggende pool gesloten, dus zonder aarsODenina.

Intusschen : de poliep stelt u slechts ééne mogelijkheid van de verdere ontwikkeling der gastraea voor oogen. In denzelfden vijver, waar gij de Hydra gevonden hebt, treft gij allerwegen dieren aan, die eveneens nog zeer laag staan en deels nog tamelijk na verwant zijn aan de gastraea, sommigen zwemmend, anderen kruipend, een gewemel van vormen, die echter gezamenlijk door één bepaald woord: worm, samengevat worden. Terwijl de gastraea tot poliep uitgroeide door den, met vangarmen gewapenden, mond naar boven te richten, heeft thans diezelfde gastraea, als worm, een lichaamsvorm aangenomen, die berekend is op éénzijdige voortbeweging, hetzij zwemmend of kruipend.

Het lichaam strekt zich in de lengte uit, de mond blijft aan de voorzijde, maar van achteren vormt zich langzamerhand eene aarsopening, zoodat de bekervorm overgaat in eene buis. En hoe meer organen — bij de wormen en de opvolgers van wormen — door de arbeidsverdeeling in de celmassa nog daarbij komen, hetzij zintuigen (oogen, ooren enz.), hetzij bijzondere uitscheidingsorganen, hetzij vaten voor circuleerende voedingsvochten (bloed) of eindelijk zelfs uitwendige bewegingsorganen, zooals vinnen en ten slotte zelfs pooten : des te duidelijker rangschikken zich al deze nieuw gevormde organen paarsgewijze aan de beide zijden van het lichaam, als 't ware tweezijdig. De darm blijft de lange hoofdas van het lichaam, — maar rechts en links groepeeren zich de overige organen t w e e z ij d i g, volgens hetzelfde beginsel der voordeeligste rangschikking voor de voortbeweging in ééne richting, dat men nog tegenwoordig bij elk schip of eiken wagen in toe-

Sluiten