Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op stoffelijk gebied, waarvan het onderwijs in de vaderlandsche geschiedenis de leerlingen tracht te doordringen, slechts duidelijk, door de leerlingen met getallen, in den regel slechts als illustratie gegeven, te laten werken. Zoo komt de invloed van oorlog of vrede het best tot bewustzijn , door vraagstukken op te lossen, waarin gegevens voorkomen, welke op die toestanden betrekking hebben. De oplossing van een vraagstuk b.v. als: „Van 1566—1609 werden jaarlyks 17 HA, van 1609—1648 jaarlijks 813 HA bedijkt; hoeveel °/o bedroeg de vermeerdering?" maakt den invloed van het twaalfjarig bestand duidelyker, dan de uitvoerigste mededeelingen dit vermogen. En zoo gaat het steeds, niet slechts bij de geschiedenis, maar ook en vooral bij de aardrijkskunde en de kennis der natuur; cijfers spreken. Voor de aardrijkskunde zij o. a. gewezen op de grootte van steden als Amsterdam, die relief verkrijgt door te berekenen , welke hoeveelheden voedsel en kleeding b.v. per dag (maand, jaar) noodig zijn; op de hoogte van bergen (uit te drukken in den leerling bekende hoogten); op de oppervlakte van landen (vergelijken met bekende oppervlakten); op den afstand van aarde, zon en maan (berekenen, in hoeveel tijd die afstand door bekende snelheden afgelegd zou kunnen worden); op den omtrek, de oppervlakte en den inhoud van aarde, zon en maan, enz. enz. Voor de kennis der natuur (afgezien nog van het meten en wegen) volsta slechts de verwijzing naar de waarnemingen aan thermometer en barometer, de uitzetting van vaste lichamen en vloeistoffen, de hefboomen, den vryen val, het soortelijk gewicht, de luchtballons, de koolzuurproductie bij ademhaling (het aantal Liters per uur is voor leerlingen gelijk aan het aantal levensjaren), de luchtvel-

Sluiten