Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„En van te meer gewigt is zijne wijze van beschouwen der in geschil zijnde leerstukken [de te Dordrecht in 1618—19 behandelde vijf geschilpunten met de Remonstranten] en zijn gedrag, naarmate hij meer onpartijdig was en alleen zijne eigene overtuiging volgde .... rhysius verloochende op de Dordtsche Synode geenszins zijn zachtmoedig karakter. Hoezeer tegen het Kemonstrantismus ingenomen, bleef hij verre verwijderd van de strenge hardheid, die Gomarus en Bogerman aan den dag legden".

Is een tijdens felle godsdiensttwisten onpartijdig man niet veelal onwraakbaar geschiedschrijver? En verdiend professor Thysius niet ons volle vertrouwen, als hij ons na onderzoek mededeelt, dat de Bres en zijn medehelpers, „soo in-landieche als wt-landische", gemeenschappelijk hebben vervaardigd de Nedet landsche geloofsbelijdenis !) ?

1) De critiek van Dr. yan Langeraad op de verhalen van Thysius en Schoock is hypercritiek. Mijns erachtens is de door mij geboden voorstelling der feiten gegrond op een waardige behandeling van ware getuigenissen. Of juister, Dr van Langeraad zegt zelf: „Ook ligt het in den aard der zaak, dat de Bray aan enkele predikanten .... zijn werk .... ter goedkeuring overgaf" (a. w., blz. 118). En schrijft vlak daarna: „Een later

geslacht heeft in den waan verkeerd, dat de Confessie van

den beginne af Formulier van eenigheid is geweest, en als zoodanig natuurlijk niet dan na zorgvuldig en nauwkeurig onderzoek van velen is aangenomen" (blz. 119). Een ondragelijke tegenstrijdigheid. Hoe kan de goedkeuring der Confessie door velen „in den aard der zaak liggen" en tevens een „waan" ziin.

Beging de scherpzinnige criticus niet drieërlei onjuistheid ? Hij legde meer den nadruk op de vergissingen in de naamlijst van Ihysius en Schoock dan op de groote hoofdzaak, de raadpleging van meerdere predikanten. Hij miskende de innerlijke waarschijnlijkheid van Schoock's verhaal. En hij zag ten eenenmale

Sluiten