Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De godsdienst van gansch België was oudtijds uitsluitend de roomsch-katholieke. En de Walen waren, gelijk de geschiedschrijver Hooft betuigt, „in 't Rootnsch wel de stijfste". Niettemin hadden, in de dertiende eeuw, vele Waldenzen uit Frankrijk zich in die waalsche kwartieren nedergezet, en waren er in weerwil van alle vervolging gevestigd gebleven 4). Een door en door bijbelsch volkje, die nieuwe bewoners van het walenland. Een licht tot verlichting der oorspronkelijke bevolking.

De aanbiddelijke voorzienigheid Gods bereidde nog bovendien door twee andere middelen de godsdienstige hervorming van het walenland voor. Vooreerst door de buitengewoon vergevorderde volksopvoeding dier dagen. Terzelfder tijd dat, volgens een engelsch geschiedschrijver ;>), de meerderheid van het engelsche volk niet kon lezen, kon van Antwerpen in het midden der zestiende eeuw, eveneens door iemand van over zee °), getuigd worden: „het was moeielijk een kind van genoegzamen leeftijd te vinden, dat niet kon schrijven en ton minste twee talen kon spreken". Terwijl een andere vreemdeling 7) verhaalt, dat vele edellieden in afzondering leefden en zich geheel aan de letterkunde wijdden, en dat zelfs de boeren goed konden lezen en schrijven. Een zeldzame zegen voor het volk, en een zeer gunstige omstandigheid voor de reformatie der kerk.

Een nóg belangrijker tweede schrede tot de godsdienstige omwenteling bestond in het toegankelijk worden van den bijbel voor heel het volk. Ten onzent verscheen de schrift het eerst in de volkstaal. Reeds in 1477, vijftig jaar ongeveer vóór Luther's bijbelvertaling in het duitsch (1522—1534), verscheen een hollandsche over-

Sluiten