Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Antwerpsche kruiskerken gemaakt; voor de kerken niet „van deze landen", maar „van dit land" (de ce pays) d.i. van Antwerpen, en alzoo zonder eenige bindende beteekenis voor de kerken der Noordelijke gewesten" 3-t).

Beide zienswijzen van denzelfden auteur komen nu juist niet volmaakt overeen. Het schijnt mij toe, dat in de eerstgenoemde stelling dr. Kuyper de zaak wèl beziet en beschrijft. Doch dat hij in het citaat de bet) ekkelijke veranderlijkheid der confessie wat te sterk bestrijdt. Ook verkleint h|j ten onrechte de beteekenis der antwerpsche synode. Ik voor mij kende haar zoo even grootere beduidenis toe. Sedert Sint Jan 1563 vergaderden de zuid-nederlandsche synoden geregeld te Antwerpen, en erlangden haar besluiten kracht van wet voor geheel Belgie. Want nergens elders kwamen de synoden voortaan bijeen% Zij zijn mijns inziens wel degelijk nationale synoden. En dat de politiek een gewichtige stem had in de toenmalige kerkvergaderingen, heb ik boven getracht aan te toonen.

Doch genoeg. De quaestie der revisie zij tot later behandeling bewaard.

De negende en de tiende synode maken van de belijdenis geen melding.

Als resultaat van ons onderzoek in dit hoofdstuk kunnen wij dus boeken, dat van 1563 tot '66 tien synoden der nederlandsche hervormde kerken onder het kruis gehouden zijn, de zeven laatsten allen te Antwerpen. Hun notulen zijn ons bewaard in het Livre Synodal of het oude wetboek der waalsche kerken in Nederland.

Slechts twee synoden vermelden de confessie van de Bres. De derde kerkvergadering, die van Armentières van 1563, erkende haar als formulier van eenigheid, en

Sluiten