is toegevoegd aan uw favorieten.

De geschiedenis der Nederlandsche geloofsbelijdenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naar Spanje begaf, om zelfs ook namens goed roomschgezinden matiging der vervolgingen van den vorst te verzoeken. Het antwoord was, dat kort daarna op de . marktplaats van elke stad en dorp der Nederlanden de inquisitie met den aankleve van dien werd afgekondigd. En dat den 25sten October 1565 Filips aan de landvoogdes strenge uitvoering der plakkaten gelastte.

Van het verzet tegen magistraten en geestelijkheid, dat zich daarop allom openbaarde, zijn wij gewoon het leeuwendeel aan de edelen toe te schrijven. Heel natuurlek, maar ook heel onjuist. Het compromis of verbond der edelen, gelijk dat in 156$ zich vormde en in '66 zich uitsprak, trok ons reeds op de schoolbanken machtig aan. Als heer Hendrik van Brederode op dien gedenkwaardigen 5'en April 1566, aan de spits van wel driehonderd statige ridders, door Brussels straten trekt, het smeekschrift tot verkrijging van matiging der plakkaten aan de landvoogdes overhandigt, en met zijn mede-requestranten geuzen (ellendelingen) gescholden wordt, dan raakt ons geuzenbloed zelfs nu nog aan 't gisten, en we willen o zoo graag medegescholden zijn. Par ce pain, par ce sel, et par cette besage, Jamais les Geux ne changeront pour chose que 1'on fasse. Bij dit brood, bij dit zout, en deez' bedeltasch daar toe, Nooit zal de Geus verand'ren, men doe dan wat men doe.

Yan vrij wat meer beteekenis was het compromis, dat in de schoolboeken schier nooit genoemd wordt, het verbond der kooplieden. Hier geen tweedrachtig gezelschap, roomsch en onroomsch, maar een eensgezind bondgenootschap, de hervormde consistoriën die zich achter het verbond der kooplieden schuil houden. Hier geen luidruchtig optreden van lieden die liefst buiten schot blijven, maar een verbond ten doode toe tot afwering der inquisitie. Hoe aangrijpend ernstig eindigt hun verbondschrift: „Bidden wij God, dat Hij ons moge schenken raad, kracht en bekwaamheid om ons verbond