Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De formuleering der leer was veranderlijk. De bewoordingen van het Credo, de dogmatische bewijsvoering der leerstukken, het beroep op de Schrift, dat alles bleef voor verbetering vatbaar. De dogmatische, argumenteerende, apologetische en polemische bestanddeelen van hot symbool [hét belijdenisschrift] zijn niet de verbindende substantie. Zij zyn niet het dogma zelf, maar slechts accidenteele omschrijving er van ]).

Op grond van die klare onderscheiding hielden onze gereformeerde vaderen den inhoud der geloofsbelijdenis

belijdenisgeschrift van 200 bladzijden 8°, dat 28 Mei 1577 voltooid was, en al het philippistische uit de luthersche leer haarfijn uitbande. Tegelijk met de eendrachtsformule waren nog andere geschriften door vele duitsche vorsten en steden onderteekend geworden, welke voortaan tezamen het algemeen wetboek van het kerkgeloof zouden zijn, namelijk de oude oecumenische symbolen, de onveranderde augsburgsc'ne confessie en apologie, de schmalkaldische artikelen, en Luther's catechismen. Dit Concordienbuch met voorrede en onderschrift der rijksstanden werd te Dresden 25 Juni 1580 in het duitsch uitgegeven, de magna charta van het duitsch Lutherdom in zijn onvrijheid en isolecring.

Als protest daartegen had men op de samenkomst van gereformeerde leeraren en staatslieden te Frankfort 2G September 1577 eerst besloten, een nieuwe confessie uit te geven. Het ontwerp daarvoor werd door Ursinus en Zanchius geleverd. Doch Danaeus schreef aan Zanchitis 1 Mei 1580, dat men in Zwitserland en Frankrijk de voorkeur gaf aan een Harmonia confessionum. Zoo verscheen dan te Gcnève in 1581 een officieele uitgaaf van alle gereformeerde belijdenissen. Een schitterend gedenkschrift van der Gereformeerden eenheid in het noodige, ondanks verscheidenheid van taal en woonplaats. Zie Gerdes, Scrin. Antiq. I, p. 198.

Ten behoeve der Harmonia confessionum verscheen voor het eerst een officieele vertaling onzer belijdenis in het nedcrlandsch. Daartoe word de waalsclie tekst van 1566 door een synode te Antwerpen in '80 herzien, vooral onder den invloed vau P. Lozeleur, een der eerste onderteekenaren. De nationale aynode van Middelburg 1581 gelastte daarop de vertaling van den herzienen franschen tekst in het hollandsch. De provinciale synode van Holland 1082 gaf de vertaling uit. Ze komt voor in het Corpus doctrinae van Thysius.

l) E. Sartorius, Ueber die Nothwendigkeit und Verbindlichkeit der kirchlichen Glaubensbekenntnisse. S. 39—41.

Sluiten