Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Jesu Christi; het welcke de gheloovighe nuttighen, tot een warachtighe spyse der Zielen ten eewighen leuen; ghedinckende ende verkondigende hierdoor den doot des Heeren, tot dat hy van den Hemel wedercoemt". Het meest zweemt dit nog naar de calvinistische avondmaalsleer. Trouwens, de invloed van Zwingli was hier te lande vrij gering. Brandt in zijn „Historie der reformatie" noemt hem bijna niet.

Met Zwingli's opvolger te Zürich en zijn leer staat het eenigzins anders. Heinrich Bullinger was eenmaal een der meest gelezen reformatoren hier te ,ande. Hij zelf deelt het mee in een brief, dien hij in 1566 aan een vriend schreef over den wonderbaren voortgang van het evangelie in Vlaanderen, Holland, Brabant en een groot deel van België1)- Hij getuigt dankbaar: „Ja waarlijk, de Heere onze God is een wonderbare God, die onverwachte en ongeloofelijke dingen werkt. Dikwijls moet ik daarbij aan den zaligen (boekhandelaar) Froschauer zaliger gedachtenis denken, die reeds vóór twintig jaren vaak tot mij zeide: Ik verkoop nergens heen meer van uw boeken dan naar Nederland, en ik acht dat gij het nog zult beleven, dat groote veranderingen daar volgen en deze leer niet zonder vrucht zal blijven".

Vandaar Bullinger's groote invloed ten onzent juist omstreeks 1566. Later heeft het Calvinisme zijn leer en gezag in ons land wel overvleugeld, zoodat hij voor ons tegenwoordig geslacht ten onrechte bijna een onbekendo

1) Dr. A. J. nn 't Hooft, De theologie van Heinrich Bullinger iu betrekking tot de Nederland sche Reformatie, diss. Airist. 1888. Op blz. 97 haalt hij Pestalozzi, straks te noemen, S. 470 aan: „Ja, wahrlich der llerr unser Gott ist ein wunderbarer Gott, der unerwartete und unglaubliche Dingo wirkt. Oft musz ich dabei an den seligen (Buehhandler) Froschauer donken, gesegneten Angedenkens, der schon seit zwanzig Jahren oft zu mir sagte: Ich verkauf'nirgendshin mehr von deinen Büchern, als ins Niederland, und ich eraehte, du werdest's noch erleben, dasz grosze Aenderungeti da erfolgen und diese Lehre nicht ohne Fruclit wird bleiben".

Sluiten