Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

's Prinsen politiek bedoelde daarom, de Roomschen in Zuid-Nederland duurzaam aan de zaak der vrijheid te verbinden. Zonder hun hulp was zij een verloren zaak. De meeste geschiedschrijvers zelfs van protestantsche zijde beweren, dat protestantsche ongematigdheid, vooral te Gent gebleken, die politiek der verdraagzaamheid met onvruchtbaarheid geslagen heeft. Geheel ten onrechte. Men verwart oorzaak en aanleiding. De oorzaak is de groote bewegende kracht tot de scheuring der protestantsche en roomsche vrijheidsvrienden, de aanleiding is de kleine bewegende kracht. De oorzaak is roomsche onverdraagzaamheid, de aanleiding is protestantsche onstuimigheid te Gent en elders. Rome is de hoofdschuldige aan de scheuring der Belgen. Zij is ten allen tijde de kerk der onverdraagzaamheid. Zij kon in België geen evangelische kerk naast zich dulden. Godsdienstvrijheid is haar een gruwel. Zij veroorzaakte den afval der Walen en den ondergang van België. „De Roomsche godsdienst deed hare aanhangers, na hen van hunne landgenooten verwijderd te hebben, tot den Spaanschen Monarch naderen" ')•

Roomsche argwaan, door den terugkeer van hervormde vluchtelingen gewekt en door spaanschen invloed gesterkt, moest al heel spoedig worden weggenomen. Daartoe diende het sluiten der brusselsche unie van 9 januari 1577, waarbij de handhaving van den roomschen godsdienst met nadruk werd vastgesteld. Toen later teruggang van de volkszaak gereformeerde bezorgdheid opriep, „trachtte de prins de Hervormden te bevredigen zonder de Roomsch-Katholieken te ergeren" (Hooijer). De tweede of nadere brusselsche unie van 10 december 1577 was een meesterstuk van staatkunde. De Onroomschen beloofden onder eede, niets tegen den roomschen godsdienst te zullen ondernemen, maar geestelijke personen

1) J. G. de Jonge, De Unie van Brussel 1577.

Sluiten