Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in hun godsdienstoefening te zullen beschermen. De Roomschen bezwoeren, dat zij de Onroomschen zouden „peyselijk [in vrede] en vredelyk laten leven", hen „neemende in hun beschut". Nog nooit waren al de inwoners dezer landen zoo nauw verbonden geweest. Aldus drong de geest der Hervorming krachtig door. Er ontbrak nog slechts uitdrukkelijk verlof tot de openbare oefening der beide godsdiensten.

Daarentegen hebben de Algemeene Staten, door de verleiding van den nieuwen spaanschen landvoogd en vooral door den machtigen invloed der beslist spaanschgezinde partij, 17 februari 1577 eon vredesverdrag met Don Juan aangenomen. Het Eeuwig edict gaf voor, het gentsche verdrag „in alle en ijeghelycke zyne puncten en artyclen te bekrachtigen", maar vernietigde het inderdaad. De Algemeene Staten gaven de toezegging, „het Roomsch-Katholieke geloof overal en in alles te zullen handhaven". En Don Jan beloofde, dat hij de spaanscbe troepen uit het land zou doen vertrekken. Oranje en de Noordelijken hadden hun toestemming tot het Eeuwig edict niet gegeven, en hebben het nooit aangenomen.

Gelukkig dat de keizerszoon zich al meer als een dwingeland, eens dwingelands zoon en eens dwingelands werktuig '), ontpopte. Ook strekte de politiek des prinsen tot versterking der tweedracht tusschen Staten en landvoogd, in s lands belang. Don Juan verloor gaandeweg terrein. Toch duurde het tot 7 Dec. 1577, eer hij door de Staten tot vijand des lands verklaard werd. Den 31sten Januari 1578 bracht Don Juan der Staten leger bij Gemblours aan de Maas een gevoelige nederlaag toe. Daarmede ving, van uit het getrouw gebleven Luxemburg, de herovering van België voor Spanje en Rome aan.

1) non Juan was de natuurlijke /.oon van keizer Karei V, bij een waschvrouw te Regensburg verwekt, en dus de halve broeder van Filips II.

Sluiten