Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„geene vrye oeffeninghe van hunne Religie" wilden veroorloofd hebben ').

De ontevredenheid dezer ultra-roomschen uitte zich eerst in plundering en brandstichting, straks in verraad en overloopen tot den vijand. De adel, die vroeger met het volk tegen tyrannie en inquisitie had gestreden, werd nu de hoofdbewerker van de onderdrukking der vrijheid. In Henegouwen en fransch Vlaanderen werden tegen de Algeraeene Staten stille vergaderingen gehouden. Totdat 6 Januari 1579 in de hoofdstad van Artois de Unie van Atrecht werd gesloten, welke de scheuring der zuidelijke en noordelijke gewesten heeft ten gevolge gehad. Men verbond zich daarbij vóór de handhaving van den roomschen godsdienst en tegen den religievrede.

Yan hoeveel belang de hulp der Malcontenten voor den nieuwen spaanschen landvoogd was, is niet uit te drukken. Bovendien was Alexander Farnese, hertog van Parma (1578 tot 2 December '92), een even groot staatsman als veldheer. Zijn schranderheid en welwillendheid, zijn gulheid en beschaafdheid worden door alle geschiedschrijvers geroemd. Zijn wreedheid staat vrijwel in het vergeetboek. De treurige toestand des lands eenerzijds, en zijn wapengeluk en — beleid, benevens omkooping en verraad anderzijds waren oorzaak, dat hij volbracht wat de bloedige Alva niet duurzaam had kunnen volbrengen, de onderwerping van gansch België aan Rome en Spanje. Trouwens, Filips II putte in 1578 en volgende jaren, in het critieke keerpunt der worsteling, al zijn geldkracht en militaire weerkracht uit. Alva gebood over tienduizend veteranen, Parma monsterde niet minder dan zestigduizend man.

Maastricht en Yperen, Brugge en Gent, tal van steden en sterkten, Brussel en Antwerpen ten slotte, ja gansch België werd in weinige jaren door Parma veroverd. Uit

1) J. C. de Jonge, f)e Brusselsche Unie, Ned. Gesch. deel II.

Sluiten