Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Teekenend is ten andere het onverdraagzaam edict, den lsten juij 1581 door burgemeester en schepenen der stad Antwerpen uitgevaardigd. Het doet de geheele uitoefening van den roomschen godsdienst bij provisie ophouden. Verbiedt elke geheime of openbare misbediening. Veroorlooft slechts den doop, de huwelijksinzegening en het ziekenbezoek, benevens de begrafenis der dooden zonder eenige ceremonie. En stelt op overtreding een boete van honderd kroonen ').

Antwerpen was in de jaren, volgende op de pacificatie van Gent, bijkans een protestantsche stad. Op Zondag 16 Maart 1578 werden er vijftien predikatiën op verscheidene plaatsen gedaan, en in veertien daarvan werd het heilig avondmaal bediend. De Gereformeerden hadden er vijftien predikanten 2).

Een tweede Scheldestad Gent 3) was destijds in zielental en invloed Antwerpen's niet te versmaden mededingster. Helaas! sommige, niet alle, Hervormden aldaar hebben in de alles beslissende jaren 1577-'85, door hun onverdraagzaam antipapisme, het land weer onder het papisme gebracht.

Vreeselijk had in de hoofdstad van Oost-Vlaanderen Alva s beulenzwaard gewoed. Niettemin was er de gereformeerde gemeente niet vernietigd. Reeds keerden ten tijde der Pacificatie vele ballingen, die om hun geuzerij gevlucht waren geweest, in hun vaderstad terug. Het getal der stede-geuzen [die niet uitgeweken waren] vermeerderde daardoor zeer. Sedert beurde de Hervorming te Gent schielijk en krachtig het hoofd op.

1) Zie het edict bij Ch. Uahlenbeck, L'inquisition et la Réforme en Belgique, p. 287; overgenomen door v. Maasdijk, blz. 105—107.

j 2? H-Q- Janssen, De Kerkhervorming in Vlaanderen, Arnhem 4868 deel 1 blz. b4. '

3) Zie W. te Water, Historie der hervormde kerke te Gent,.... mitsgaders der gereformeerde doorluchtige school te Gent,'en .... de

levensbeschrjvingen der naemruchtigste predikanten te Gent. Utrecht 1756.

Sluiten