Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoven, des prinsen raad en hofprediker'), is een man van groote verdiensten voor Nederlands staat en kerk geweest *). Hij was bovendien een bijzondere kweekeling der Voorzienigheid. Door bijzondere levensleiding vormde Zij hem kennelijk voor zijn latere levensbestemming.

Te Rijssel in Vlaanderen omstreeks 1530 geboren, en advocaat te Parijs geworden, moest Lozeleur in 1558 naar Genève vluchten. Beza haalde hem over, om zich aan de evangelieprediking toe te wijden. Weldra werd hij door afkomst en beschaving boven anderen geschikt geoordeeld, om bij de hoogste standen de eer der heilige bediening te handhaven. In het gewichtige jaar 1567 ontmoeten we hem aan het hof van prins Willem I te Dillenburg.

Vorst Willem, nu van staatsbeslommeringen eenigzins vrij, wilde zich toewijden aan een meer ernstig en onpartijdig onderzoek van de geloofswaarheden, waarover onder de Protestanten verschil was. Van weerskanten heeft de prins nu tot zijn voorlichting een leeraar tot zich genoodigd. Landgraaf Willem van Hessen verzocht hij om een eerbiedwaardigen, zachtmoedigen en wereldkundigen man, namelijk den lutherschen predikant van Treysa in Hessen, Nicolaas Zeil3). Van hervormde zijde

1) G. Brandt, Hist. d. ref., dl. I blz. 665, deed hem nog slechts ten halve kennen. Groen van Prinsterer, Archives ou correspondance inédite de la maison d'Orange Nassau. Recueil avec autorisation de S. M. Ie Roy. Première série, tome 1—7. Leide, S. et J. Luchtmans, 1835 — 39, ontstak voor ons meer licht. J. Ab Utrecht Dresselhuis, Historische studiën uit het tijdvak van Prins Willem den eersten. Pieter Lozeleur, des prinsen raad en hofprediker, in De Gids, Tiende jaargang, '2de dl. Amst. 1846, blz. 99—127, geeft ons een volledig levensbeeld, althans wat betreft Villiers' verdienste omtrent Nederland. Aan diens verdienstelijke studie dank ik bovenstaande schets.

2) Die zijn naam het beste uitdrukken, noemen hem 1'Oyseleur. Hij zelf schreef P. Lozeleur, of in het latijn P. Losellerius Villerius.

3) Hoewel ongaarne, wil de gemeente haren predikant voor een half

Sluiten