Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van den erfvijand, met wien men een wapenstilstand, het Twaalfjarig bestand (1609- 1621), had aangegaan.

Een belgische Jezuïet diende van antwoord. In de universiteitsstad Leuven kwam in 1612 in 't licht Den nievwen Morghcn vveckcr, Wijsende de Nntucre, voort-ganck, vruchten, remedien, der Kettcrije; Te Voor-schyne ghebrocht, Tot liet Welvaert der Gheuniecrde, ende andere Nederlandtsche Provinciën: Door Thomas Sailly, Priester der Socicteit Jcsu ').

Door de opdracht van zijn geschrift aan de Noord-Nederlandsche Staten, door de voorstelling alsof Zuid- en NoordNederland, door het bestand, eigenlijk reeds bondgenooten zijn, tusschen wie de Morghenwecker twist zaait, en door listige vleitaal, beroep op bijbel en kerkvaders, en belastering van Hervormers en predikanten, tracht Sailly Protestanten te bekeeren en Roomschen te sterken.

Want hij schrijft tot meerderen troost en leeringvan hen, die in onze Nederlandsche Provinciën tot het oud en katholiek geloof zijn bekeerd; en tot versterking dergenen, die hun knieën nooit voor Baal hebben gebogen; of, gevallen zijnde, beginnen in hun gepretendeerde en gereformeerde religie te slibberen, of met allen angst en benauwde twijfelingen, „al of zij (zoo men spreekt) op Schrickschoenen waren tredende", in hun consciëntie gedreven zijn. Zijn lezers zoekt de priester dus zoowel in Noord- als in Zuid-Nederland, onder Roomschen als

onder Protestanten.

Zijn boek is driedeelig. In deel één wordt onderzocht wat eigenlijk ketterij is; welke de oorzaak der ketterij is, te weten hoovaardigheid, met afgoderij gemengeld; en hoe de geussche ketterij in Nederland is gekropen. Deel twee beschrijft, hoe alle ketters wolven en hypocrieten, vooral ook Schriftverdraaiers zijn, en somt een negental vruchten der ketterij op, als versmading der hoogheid,

1) Ghedruckt tot Loven, Dij Io Christoph. Flarius. M.DC.XII. Met Gratie ende Privilegie. Het boekje telt 330 blz. cn is in mijn bezit.

Sluiten