Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in 1569, den tijd gekomen, om 'skonings wil en eigen plan, deze landen in slaafsche dienstbaarheid te brengen, ten uitvoer te leggen. Buitensporige belastingen zou men voortaan heffen. Uit de opbrengst kon een talrijk bezettingsleger onderhouden, en 'skonings schatkist belangrijk gestijfd worden. Financieele uitputting het middel tot knechting, de fiscus de dienaar der tyrannie. De Lage landen konden zelf hun slavenbanden betalen. Alva eischte van den landzaat den honderdsten, twintigsten en tienden penning. Den honderdsten van ieders middelen voor eens. En, ten laste der verkoopers, den twintigsten van de onroerende, den tienden van de roerende goederen, zoo dikwijls zij

verkocht zouden worden ').

De uitkomst heeft geleerd dat de kortzichtige hertog, beter veldheer dan staatsman, aldus de groote fout zijner tegenstanders van 1566 zijnerzijds door een nog grooter fout heeft goedgemaakt. De beeldstorm trok een scheur door de rijen der vrijheidsvrienden, en vernietigde het verbond der edelen. De tiende penning verbond de Roomschen opnieuw en inniger dan ooit aan de vrijheidszaak, en verhief die zaak zelve tot de volkszaak. Nationaal, patriottisch denken heette voortaan, tegen Alva en den tienden penning zich kanten. „Het docht aan een iegelijk te snood een onwaardigheid, daar geboren slaven aan hun heer inkoopgeld en onderhoud kosten, dat de Nederlander zelf zijn eigen slavernij zou betalen, en staag voeden moeten" (Hooft). Zou er zonder tienden penning wel een gemeenebest der Yereenigde Nederlanden ontstaan zijn?

Het was niet het minste der verkregen en bezworen landsrechten, aan al de provinciën der Nederlanden gemeen, dat het volk niet belast mocht worden zonder toestemming der Staten. Het afslaan of inwilligen van vorstelijke

1) R. C. Bakhuizen van den Brink, Over den tienden penning.

Sluiten