Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stadsmagistraat met een zilveren haakje den gedenkpenning der toenmalige verlossing aan de hand van het pelgrimsbeeld op den Nederduitschen beker. 1578 en 1629 zijn jaren des danks voor Wezel en Nederland1).

Ook in Zuid-Nederland vierde het nieuw-Lutheranisme een korten tijd zijn triomfen. Er waren daar slechts verstrooide Lutheranen, en een Luthersche gemeente te Antwerpen. Willem van Oranje werkte voor hun vereeniging met de Gereformeerden. Hij drong aan, de Witten berger Concordie van 1536 als Nederlandsch eendrachtsformulier aan te nemen. De hooggeeerde Guy de Bres te Sédan beval haar aan zijn geloofsgenooten te Antwerpen aan. Ook afmanende stemmen lieten zich hooren, o. a. van Beza. Eindelijk werd 20 Augustus 1566 te Antwerpen een synode gehouden van vijftienhonderd gedeputeerden uit de Gereformeerden van het gansche land en de Lutheranen van Antwerpen, die onder den overwegenden invloed van Dathenus en Marnix het werk der verzoening besloot2). Wel werd Oranje's plan opgegeven. Maar alle afgevaardigden handelden en beleden eenstemmig. Het liefelijk voorspel eener confessioneele unie.

De president van den Geheimen raad Viglius, begeerig om deze kerkelijke unie te breken, riep Duitschlands

1) Men raadplege de doorwrochte verhandeling van L. J. F. Janssen, De Nederlandsche Hervormden in Kleefsl and, voorn I te Wezel, in de XVI eeuw; en derzelver tienjarige vreemdelingschap aldaar. Gegrond op een H. S. uit die dagen. In het Archief van Kist en Koyaards, dl. V 1834, blz. 307—460. Aldaar als bijlagen de Waalsche belijdenis der uitgeweken Nederlanders te Wezel van 1545, en Acta Synodi Wesaliensis, naar een in 1639 door J. Gysius vervaardigd afschrift, dat te Wezel berust. Deze tekst der Acta bevat, volgens berekening van prof. Rutgers, omstreeks 4500 fouten. Is onveranderd overgenomen door A. L. Ilichter, DieEvangelischen Kirchenordnnngen des sechszehnten Jahrhunderts, 1871, Th. II S. 310 etc.

2) Aldus Wolters, helaas zonder bron te noemen. Ik vond dat vijftienhonderdtal tot dusver nergens vermeld. Het heeft veel van een volksreferendum.

Sluiten