Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vóór alles streefden zij naar de zelfregeering der afzonderlijke gemeenten door presbyteriën, en hun blijvende samenvatting en samenleiding door synoden.

Daartoe kwam, 3 November 1568 en volgende dagen, die voorbereidende vergadering van invloedrijke vluchtelingen bijeen, die we kennen onder den naam van synode, liever convent of bijeenkomst, te Wezel. Wie het plan ontwierp of zijn uitvoering het meest bewerkte, weten we niet. Zelfs de overheid te Wezel wist er niets van. De geheimhouding diende destijds tot zekerheid der deelnemers. Vreemd, dat ze later en zoo lang werd volgehouden ]).

1) Reeds drie jaar later doet Marnix, die toch zelf te Wezel tegenwoordig was geweest, als ware er aan zulk een vergadering nauwelijks te denken. De synode te Einbden rept van Wezel niet. De synode van Wezel is onvermeld in: 1°. Verzameling der synoden, met de hand geschreven, in de Waalsche kerken bewaard en in het Bulletin uitgegeven, beginnende met het jaar 1563, waarin wel Embden 1571 voorkomt. 2°. Verzamelingen der handelingen van de nationale kerkvergaderingen, sedert 1612 in druk uitgegeven. 1ste druk Delft 1612, 4de 1640, 5de Leeuw. 1730. En ten laatste, onder den naam van Kerlcelyk Handboekje, te Delft in 12° bij R. Roitet. In den 3den druk 1738 is voor het eerst de synode van Wezel opgenomen. 3°. latere schrijvers, als Joh. Uitenbogaard, Geschied. 1646, en G. Brandt, 2de druk van Historie 1676. 4°. zelfs bij den beroemden J. I. Harkenroht, Oostfr. Oorspr. 1716, en E. Meiners 1736, die de acten van Embden geheel opneemt. Ze wordt uitdrukkelijk genoemd door: 1°. Simeon Ruytinck predikant te Londen. Harmonie der Nederl. synoden, Leiden 1618. 2°. Jae. Trigland, Kerckelyke Geschied. 1650, 161. 3°. Joh. Hoornbeek in zijn voortreffelijk Tractaat van catechisatie 1654, 56. 4°. Gisb. Voetius, Politica ecclesiastica, p. I 1. I tr. II c. XI, §4. De Canonibus Ecclesiaruin Belgii, ista quaerimus. 2 Probl. A quibus sunt conditi, a magistratu an ab ecelesiis? Respondeinus, negando prius, alfirinando posterius: a delegatis srilicet ecclesiarum, ministris et senioribus in synodum nationalem congregatis, primo extra patriam, Vesaliae et Embdae, cum ecclesiae essent sub cruce. Deinde in patria, etc. — Trigland getuigt, dat de Latijnscbe copie der kerkorde van Wezel bij een voorname classis van Z. Holland berust. Hij geeft de artikels niet, wel de namen der onderteekenaars. Lodewijk van Renesse, pred.enprof. te Breda, gaf 1659 te lllrecht uit Verhandeling van de oudheid, waardigheid en nuttigheid van het regeer-ouderlingschap. In deel II, Utr. 1664, 99 vv. Handelingen der synode run Wezel, door hem uit het Latijn vertaald.

Sluiten