Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En dat naar waarheid. Gedurende twee menschengeslachten was Emdens kerk een moederkerk, die met raad en daad bijstond, en een herberg Gods, waarheen vervolgden vloden. Om leeraren, om bestiering, om bijlegging van twist, wendden kerken uit half Europa zich tot Emden. De Oostfriessche moederkerk verschafte aan haar Nederlandsche dochters den Bijbel in dien tijd, toen de eerste drukkers der Nederlandsche Bijbels in Holland onthoofd werden ').

Hoe vol werd Gods herberg ten tijde der Alva-tyrannie. Vluchtelingen uit Friesland en Groningen, ja uit al de Nederlandsche gewesten, de heer van Brederode en tal van edellieden, Laurens Reaal en de drie Amsterdamsche predikanten, vele duizenden spoedden zich naar Emden. Een menigte uit Antwerpen en van elders verdrong zich voor de poort van Amsterdam, en werd op schepen naar Emden geholpen. In den winter van 1568 trokken alleen uit Enkhuizen wel drie honderd vijftig menschen over het ijs der Zuiderzee naar genoemde wijkplaats2). Welk een arbeid der liefde. Alleen bij een bakker te Emden waren wel dertig ballingen gehuisvest.

Verkwikkend en geloof versterkend is het te zien, hoe de gemeenten in het vaderland ook tijdens Alva's schrikbewind bleven voortbestaan, en hoe de Emdensche kerkeraad hun vraagbaak bleef. 15 Aug. 1569 stelden die van

1) Toen ontving men van Emden de Nederlandsche bijbels van Stephanus Myerdman, Johannes Gailjard, Bieskens en Leonaert der Kinderen, gedrukt in 1556, '00, '63. Door de Nordener predikanten werd in 1556 het N. T. uit het Grieksch vertaald, gedrukt te Emden in 1556 bij Gillis van der Erven, herdrukt in '59 en '64. „I)e Staten van Braband en Holland gaven in 15HO octrooi op de bijbeluitgave van Gillis v. d. Erven, eerstinaal te Embden gedrukt in 1559; men hield zich in de publieke kerken van Nederland daaraan". S. van Til, Inleiding tot de profetische schrift, blz. 84 v.

2) Over vluchtelingen uit Friesland zie Gabbema, Verhaal pan Leeuwaarden; uit Groningen en Ommelanden zie J. J. Harkenroht, Oostvr. Oorsprongkei.

Sluiten