Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verscheen herhaaldelijk in druk, en prijkt met notoire drukfouten l).

Voorts zijn in het Oud-Archief der Nederlandsche Hervormde kerk nog twee stukken aanwezig, die beiden een afschrift bevatten van een Hollandsche vertaling. Het meest volledige stuk komt voor in het zoogenaamde Boek van Ds. Petrus Cabeljauw, een zeer lijvige quartijn, waarin genoemde predikant in de zeventiende eeuw afschriften heeft bijeengebracht van vele kerkelijke ordeningen. In dit boek, onder de Acta der Nederlandsche synoden, komen allereerst die van Emden voor2).

Opmerkelijk is, dat nog drie andere nummers er aan voorafgaan, onder deze titels: nummer 1 (blz. 17-59) „Kercken-Discipline der Gereformeerder Gemeenten in Vranckryck vanden Jare 1559 tot int jaer 1571. Inden Nationalen Synodis des selven Rijckx besloten ende toegerichtet, uyt der Fransoischer sprake trouwelyck overgeset"; nummer 2 (blz. 63-68) „Ordo qui in Palatinatu observatur, transmissus a Jaspero Heydeno Joanni Ar-

noldi Amsterodamensis Ecclesiae Ministro s). Anno"

(Twee bladzijden verder, aan het hoofd eener tweede reeks Paltzer artikelen, met een nieuw opschift, is bij het jaartal geen open ruimte, maar staat „Anno 1571"); en nummer 3 (blz. 69-99) „Liber disciplinae" (blijkens den inhoud de Schotsche kerkenordening, gelijk die was in 1571).

Professor Rutgers, die dit meedeelt, vervolgt: „Blijk« baar zijn dit alle drie stukken, die hebben moeten dienen voor de taak die de Emdensche Synode te verrichten had, en die daarom vereenigd waren bewaard gebleven".

1) o. a. bij Hooijer. Over de Acta zie Prof. liutgers e» Dr. v. Meer.

2) H. Q. Janssen, Catalogus van het oud st/iu/daal archief, 'sGrav. 1878, blz. 6.

3) De kerkorde die in de Paltz onderhouden wordt, door Gaspar Van der Heyden overgezonden aan Jan Arentsz, dienaar der kerk te Amsterdam.

Sluiten