Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

volk een blijvende. Filips II is door de Staten-Generaal plechtig vervallen verklaard van zijn heerschappij over de Nederlanden').

Nadat de hertog van Anjou door zijn mislukten aanslag op Antwerpen zich als souverein onmogelijk had gemaakt, wilden met name de Staten van Holland en Zeeland aan den Prins de graaflijkheid opdragen. Doch voordat deze langwijlige zaak ten einde kwam, slaagde een vaak mislukte gruweldaad. Den 10de» Juli 1584 werd de Prins te Delft doorschoten, uitroepende: „Heere God! wees mijn ziel genadig; ik ben zeer gekwetst; Heere God! wees mijn ziel en dit arme volk genadig". Zijn stervende uitroep was de vernieuwde aanbeveling aan zijn onverwinbaren Bondgenoot van dat arme volk, dat zonder die Hulp van boven thans gewis moest omkomen2).

Teedre Vader

van Neerland, op dien trap te Delft niet enkel, maar geheel een leeftijd dóór, gekoren Martelaar!

Na den dood van den Vader des vaderlands werd met klimmende woede over de vraag gestreden, bij wie de souvereiniteit berustte. Vreemden aan wie ze werd

1) Tot deze stoute daad werkten geschriften mede, gelijk er eenige jaren nadien, in 1589, een verscheen. Vindkiae contra tgrannos, sive, (le prtncipis in populum, populique in principem legitima potestate. Het kwam in 't licht zonder naam van den schrijver. I). Gerdes,Florilegium p. 'i'2i sqq. kent het toe aan den uitnemenden Hubertus Languet (f 1581). Een hoogst bekwaam rechtsgeleerde en theoloog handelt daarin over de grenzen der gehoorzaamheid aan vorsten verschuldigd, in welke gevallen het geoorloofd is de wapenen tegen hen op te nemen, enz. Zulk een boek typeert den tijd en den tijdgeest.

2) Discours du meurdre commis en la personne du tresillustre Prince d'Orange. En 1'an 1584, 4» li pag. Zie over dit zeer zeldzame relaas, op last der Staten door den predikant Villiers opgesteld, Fruin, Verspreide geschriften, III 65 vv. Correspondance de Guillaume le Tacitume Prince d'Orange. Publiée pour la première fois; suivie de pièces inédites sur lassassinat de ce prince et sur les récompenses aceordées par Philippe II a la familie de Baltazar Gérard, par L. P. Gachard, 6 tomes 1847- 66.

Sluiten