Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangeboden, de Staten die haar zich aanmatigden, het volk of de gemeente die onderdrukking van welke zijde ook duchtte, het huis van Oranje waaraan ze bijna was opgedragen geweest, kwamen ten antwoord op die vraag in aanmerking. Van lieverlede, na harden strijd, droeg de staats-stadhouderlijke regeering den overwinningspalm weg. Het landsheerlijk gezag ging over in den republiekeinschen staatsvorm.

Dienaangaande is het bestuur van Leicester (1585 — 87) een tijd van overgang. Door de algemeene verslagenheid der gansche natie te hulp geroepen, aanvaardde Robert Dudley graaf van Leicester gunsteling van Elizabeth, met vorstelijk eerbewijs te Vlissingen ontvangen, de allerhoogste en absolute autoriteit over oorlogs- en staatszaken. Toen evenwel de nieuwe Gouverneur- en KapiteinGeneraal over al de Yereenigde Gewesten naar absoluut gezag, naar dictatuur dong, en Elizabeth's vredehandel met Parma uitlekte, ontstonden wantrouwen, beknibbeling van gezag, verzet aan de zijde der Staten van Holland. Twee partijen vormden zich.

De stedelijke regenten, of liever hun afgevaardigden de Staten van Holland, achtten zich de opvolgers van keizer Karei, die een landvoogd niet over, maar onder zich gesteld hadden. Zij wenschten Engelsche overheersching en vorstelijke willekeur te ontgaan. Als ideaal stond een republiekeinsche regeeringsvorm hun voor oogen. In de worsteling tegen Leicester verwierf de veelzijdig begaafde Johan van Oldenbarnevelt, die het overwicht van Holland, van de gewestelijke oppermacht, en van de stedelijke vroedschap voor goed zou vestigen, zijn eerste lauweren! Den jeugdigen Prins Maurits, Stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland, speelde hij behendig tegen den algemeenen Landvoogd uit.

Leicester, in zijn poging om het onbeperkt gezag te veroveren, steunde op allen, die herstel van het grafelijk gezag, van landsheerlijke oppermacht behoudens volks-

Sluiten