Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worgd en geblaakt. De zuivere Hervormde leer werd sedert 1559 te Middelburg gepredikt door twee schoenmakers, Gelein Janszoon d'Hoorne en Adriaan, welke laatste door Al va en zijn raad — ook Al va kon schertsen - spottend Doctor Leest genoemd werd. Eerst genoemde, een geleerd man die zich met schoenmaken onderhield om de gemeente niet lastig te zijn, leerde in een pakhuis buiten de Zuid-dampoort. Ten laatste vluchtte hij naar Norwich in Engeland. Adriaan van Haamstede, een zeer ijverig man en de eerste schrijver van het Nederlandsche martelaarsboek, bevond zich in 1560 in Schouwen of te Zierikzee.

Nicolaus de Castro of Van der Burgh, Middelburg's eerste en laatste bisschop, was van 1562 tot '74 de voornaamste hinderpaal der reformatie in Zeeland. De gewezen kanunnik en onder-inquisiteur van Utrecht heeft het bloed der Zeeuwen, zijner „onderdanen", bij stroomen vergoten. Geen enkel Zeeuwsch edelman dorst zich bij het Verbond der edelen aansluiten. Een andere geduchte hinderpaal waren de Wederdoopers en de Libertijnen of vrijgeesten, ook enthusiasten of geestdrijvers genaamd ')•

Na den beeldstorm in 1566 kwam bepaaldelijk het Calvinisme te voorschijn. Nevens hun consistoriën traden Gelein te Middelburg, Jacob Joriszoon te Zierikzee als Ministers op. Er was een genoegzaam aantal predikanten in Zeeland. Christoffel de monnik huurde te Koudekerke een huis, waarin hij preekte. Aldaar woonden nog twee andere pastoors, die apostaten genoemd werden. Te Veere was de voornaamste Hervormde leeraar heer Jan van Miggrode, voorheen kanunnik en pastoor van de parochiale kerk aldaar, later tot zijn dood toe de verdienste-

begonnen door Willem te Water pred. te Axel. voltooid en uitgegeven door zijn zoon Jona Willem te Water pred. te Vlissingen. Middelb. 1766.

1) Tegen wie Calvijn zijn Onderrichting tegen de vrijgeesten, Instructio adversus errores Anabaptistarum, Libertinorum etc. uitgaf, waarin liij liun aanvang en voortgang in Nederland verhaalt.

Sluiten