Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schriften werden eenvoudig afgeschaft. Alle middelen om rechtzinnig dat is zich zelve gelijk te blijven, werden aldus aan de Kerk benomen. De overheid zou voortaan moderate of liever onrechtzinnige ministers naar hartelust benoemen.

Om de weigering van enkele steden werd de kerkorde van 1591 voorloopig niet ingevoerd. De tegenstand der kerkelijken was algemeen en ernstig genieend. Zoo verliepen een en twintig jaren. De Kerk was eenigszins onzeker, onder welke kerkenordening zij leefde. Toen de Staten eindelijk in 1612 tot haar gewelddadige invoering besloten, werden onwil en wanorde algemeen. Reeds hadden zich twee scherp geteekende partijen gevormd. De tijd der Remonstrantsche twisten was aangebroken. Eerst de nationale synode van Dordrecht, zou de wetteloosheid der Kerk beteren.

Dat in den behandelden tijd de vijandschap der Staten van Holland tegen de Kerk niet steeds even groot was, dat in hun college ook verklaarde vrienden der Kerk stem en invloed hadden, dat men in het gebrek aan predikanten mild wilde voorzien, bleek overtuigend uit de stichting van het collegie van studenten te Leiden en uit de instructie van den regent. Bij de fundatie van liet Collegium theologiae in 1591 en '92 werd namelijk bepaald, dat voortaan op 'slands kosten zes en dertig jongelieden aan de Leidsche universiteit tot den kerkedienst zouden opgeleid worden ').

Aan dezen gewichtigen dienst der Kerk bewezen, voegden de Edelmogenden nog een tweeden toe. De dooide Staten te benoemen regent kon grooten invloed uitoefenen op de jongelieden, die zes jaar lang onder zijn opzicht stonden. Hij had het voor een groot deel in zijn hand, „hoedanig na tien of twintig jaar de Kerk in

1) Zie de geschiedenis der eerste periode in Schotels monografie, 1863.

Sluiten