is toegevoegd aan uw favorieten.

De geschiedenis der Nederlandsche geloofsbelijdenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de Nederlandsche geloofsbelijdenis een eereplaats innam.

Tot dankbaarheid van allen die onze Kerk en volksgeschiedenis liefhebben, hebben twee Nederlandsche professoren uit onze kerkarchieven een standaardwerk in acht deelen, drie k vier duizend bladzijden notulen samengesteld. Acta der provinciale en particuliere synoden, gehouden in de noordelijke Nederlanden gedurende de jaren 1572 — 1620, verzameld en uitgegeven door Dr. J. Reitsma en Dr. S. D. van Veen. Hun arbeid gaan we thans tot op het jaar 1600 raadplegen ')•

Ten tijde der Republiek vormden Noord- en Zuid-Holland één provincie, Holland en Westfriesland. Toch sprak men reeds van twee kwartieren. Het Noorderkwartier omvatte ons tegenwoordig Noord-Holland. Een provinciale synode werd gevormd door afgevaardigden der classes van beide kwartieren. Slechts tweemaal gunden de Staten aan de Kerk de vrijheid tot haar samenroeping. Een particuliere synode gold slechts voor één kwartier. Hier bespreken wij uitsluitend de particuliere synoden, van Noord- of Zuid-Holland s).

De vier groote synoden der zestiende eeuw hebben den grondslag gelegd. De kleinere synoden waren de bouwlieden, zonder wier onverpoosde inspanning onze Roomsche vaderen nooit voor Calvijn's leer zouden gewonnen zijn. Hun streven gold vooral de invoering en handhaving der

1) Gron. 189-2—'99. Voortaan aan te halen als Acta. — Eerste deel: Noord-Holland 1572—1608. Gaf aanleiding tot de artikelen van Rs. F. S. Knipseheer, De vestiging der Gereformeerde kerk in Noord-Holland, 1572—1608, in Ned. Archief voor kerkgeschied., nieuwe serie dl. IV, V en VI. In afwijking van zijn oorspronkelijk plan verwijst I)s. Knipseheer daar wat de leer betreft naar zijn inmiddels verschenen boek De invoering en de waardeering der Gereformeerde belijdenisschriften in Nederland vóór 1618. Leiden 11(07. Ds. Knipseheer blijft dus hier de aanduiding van zijn boek, niet van zijn artikelen.

2) De Dordtsche synode van 1574, bij prof. Rutgers, behandelden wij in § 3. De Haarlemsche synode van 1582, door Rutgers overgeslagen, te vinden Acta 1 89—117, kwam in § 6 en in VI § 4 ter sprake.