Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heerschzucht omver" (Fruin). Het ultimatum aan den Advokaat.

Helaas! van den eersten schrik bekomen, begonnen de Staten van Holland een maand later den ouden tegenstand opnieuw. In de Generale Staten drongen zij weer tot het houden eener synode, die niet beslissen maar schikken zou. „Zij wilden een synode, zoo als zij er altijd een gewild hadden, niet zoo als de Staten-Generaal besloten hadden er een te houden". Oldenbarnevelt de halsstarrige.

Krachtens geheime resolutie der Staten-Generaal nam Maurits den volgenden dag 29 Augustus Oldenbarnevelt, De Groot en Hogerbeets in hechtenis, vervolgens ook Ledenberg en Moersbergen de drijvers der Utrechtsche Staten. De aanslag op staatkundige en godsdienstvrijheid in Nederland, door twee provinciën ja door één man en zijn regentenfamiliën stijfzinnig volgehouden, was Godlof mislukt. Het geweld hield op, het recht begon.

Oldenbarnevelt, een der glories van zijn land, nevens Willem I en 'Maurits de grondlegger der onafhankelijkheid van ons Gemeenebest, als patriot getrouw tot in den dood, heeft ongetwijfeld ter goeder trouw gedwaald. Doch vergeten we evenmin, dat zijn vermetel drijven Staat en Kerk bijna ten gronde had gericht. Zijn hoogst achtbare rechters spraken eenparig het doodvonnis over hem uit. Misschien terecht. Maar van de voltrekking van het vonnis blijven we met Groen van Prinsterer vragen : Wie zou het niet betreuren ') ?

1) Vooral betreuren om Maurits. W. H. Prescott, History of the reign of Philip the Second, king of Spain, Leipzigl856; en John Lothrop Motley, The rising of the Dutch republic, 1856; History of the United Netherlands from the death of William the Silent to the Synod of Dort, The Hague 1860; The life and death of John of Barneveld, with a view of the primarv causes and movements of the thirty years' war, 2 vol. The HaKue 1874 (van Motley bestaan prachtige Nederlandsche vertalingen van Dr. R. C. Bakhuizen van den Brink en M. L, van Deventer) „hebben in de twee

Sluiten