Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Staten van Holland van 1576 en 1583, de kerkenordening der Utrechtsche Staten van 1590 en die der Hollandsche Staten van 1591 die wij leerden kennen, wien gelden zij niet als voorboden der onderdrukkingsmaatregelen, door Oldenbarnevelt tegen de kerk beproefd?

Door twee staatsmisdrijven veranderde de toestand principieel. De staat begon de ketterij te steunen. En de overheid trachtte de kerkregeering te bemachtigen. Aldus stelde de Advocaat de kerk voor de keus. Of zelfmoord door dulding, of levensbewaring door strijd tegen onrechtzinnigheid. God lof! men koos algemeen het laatste. Arminius' komst te Leiden wierp de lont in het kruit ').

liefde tot God en den naaste volkomen te onderhouden. 2. We zijn allen van nature geneigd God en den naaste te haten. W. te Water, Tweede eeuwgetjde 234—236 geldt hij een allervinnigste voorstander der ruimgeloovigheid. »Zvne gevoelens over de ongebondenheit in de Leere, en onnodigheit of schadelykheit der Belydenisse, vonden vry veel ingang by zommige Aenzienlyken, en Kerkelyken, meest nae den doot van Prins Willem I . Bayle, Dictionnaire Joh. Hoornbeek, Summa controversiarum religionis, Traj. 1653, p. 46K-471. Ypeij en Dermout, 11 Aant. blz. 118 v. Veel beter V. d. Kemp II 250—267. J. ten Brink, De Coornhertio, Traj. 1860, diss. Idem, Coornhert en zijne wellevenskunst, 1860. F. D. J. Moorrees, D. V. Coornhert, notaris te Haarlem, de libertijn, bestrijder der Geref. predikanten ten tijde van Prins Willem I, Schoonh. 1887.

1) Uit een zondvloed van bronnen en bewerkingen noem ik slechts Hugonis Grotii Annales et historiae de rebus Belgicis, Amstel. 1657 fol., een meesterlijke navolging van Tacitus. Festus Hommius, Narratio historica ortus et progressus controversiarum Itelgicarum. Een degelijke samenvatting gaf de Amsterd. burgemeester Fred. de Vry, Historie ofte cort ende waerachtig verhaal van den oorspronck ende voortganck der kerckelyke beroerten in Hollandt, Amst. 1621. In 1621 in Nederd., Frans, en Lat. tekst verschenen, de Lat. herdruk van 1641 is zeldzaam. Ik gebiuikte den Holl. herdruk Amst. 1773 door E. V. P. [een Vlissingschen pred., Ilrahé] bezorgd, met merkwaardig facsimile en voorbericht van J. J. Brahé. Hier alleen 1 46. \ innig schreef Wtenbogaert er tegen Vrye aenwysinge van de onwaerheyden bevonden in de Hist. van Fred. de Vry, 1621. J. J. Hot. tinger. Fata doctrinae de praedest. et gratia; in Biblioth. Bremens. IV, 4. H. L. Benthem, Hollandischer Kirchen- und Schulenstaat, Frankf. und Leipz. 1698. Anoniem, doch van Joh. Wtenbogaert, I)e kerckelicke historie [van 400 tot 1619] 1646, ik gebruik 2den druk Rott. 1647, een apologie

Sluiten