Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Uit de kerkeraadsbank voort naar herberg en kolfbaan om te spelen en te drinken. Of uit de kerkeraadsbank naar de herberg, waar bierkannen en drinkglazen nog aan den wand en in ringen hangen, om aldaar godsdienstoefeningen bij te wonen. Ieder zal toestemmen, dat de overgang van het een tot het ander groot is.

In het midden der achttiende eeuw was Neerlands gereformeerde kerk diep gezonken. Dwalingen en zonden, lauwheid en doodigheid overstroomden haar. De vaak strijdlustige en pedante leerredenen misten alle vrucht.

De getrouwe prediking van Gerardus Kuypers, die negen jaar aldaar leeraar was, werd te Nij kerk op do Yeluwe het middel tot geestelijke opwekking. Eerst weinigen, straks meerderen, roerde Gods Geest tot zondekennis, geloof in Christus en bekeering. Bekommering over zieleheil werd te Nijkerk een algemeen verschijnsel. Samenkomsten in private huizen door Kuypers geleid, werden zelfs op werkdag door twee- of driehonderd personen bezocht. Jammerkreten en luide bidden, schrik-

tot het kat)], geloof. Leid. 1856. J. de Bosch Keinper. Naar aanleiding van Broeres werk enz. 1857. Dr. K. Krogh—Tonning vertaling van I). de Bruyn, Hugo de Groot en de religieuse stroorninpen in het Protestantisme van zijn tijd Rott. 1905. Een anonymus, Hu {jon is Grotii ma nes vindicati, en daartegenover een andere anonymus, Grotius papista. In de philosophie was Grotius de voorlooper der Revolutie. Groen v. Prinsterer, Ongeloof en revolutie, 1ste uitg. 1847, 13*2 vv. 2de uitg. 1868, 118 vv. Dez, Grondwetsherziening en eensgezindheid, 515 vv. Stahl, Geschichte der Rechtsphilosophie, I 174. De Fransche publicist en staatsman A. C. H. C. de Tocqueville f 1859, een buitengewoon genie, schreef La démocratie en Amérique (1835, 15 ed. 1868), PAncien régime et la révolution (1855, 7 ed. 1866). Oeuvres eomplètes (1860—'65, 9 toines). Vooral in zijn Co» respondance paart hij diepte van gedachten aan bewonderenswaardigen stijl. Groen noemt hem historicus en profeet der dubbele strekking van het Arminianisme, in zijn contemporaine en cosmopolietische ontwikkeling. In een briel van 1831 betoogd deze autoriteit, dat het Amerikaansche Unitarisme kennelijk een ontwikkeling is van het Arminianisme. Dit Unitarisme nu is de loochening der Drieeenheid, de erkenning slechts van de eenheid Gods, en de beschouwing van Jezus Christus als engel, profeet, o! wijsgeer als Socrates.

Sluiten