Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Stond het vast welke tekst verbeterd is, men bezat althans een vast uitgangspunt. Doch voor den Franschen tekst van 1580 durf ik slechts hooge waarschijnlijkheid pleiten. De Nederlandsche uitgaven van 1583 en 1611 blijven geduchte concurrenten.

Ja zelfs het eindpunt wankelt. Want wel verschenen nog in 1619 Nederlandsche en Fransche uitgaven der verbeterde confessie. Maar de drukker drukte het origineel niet geheel correct af. Reeds de Hollandsche edities van 1619 verschillen in kleinigheden.

Geen wonder dat tot voor eenige jaren de tekstverbeteringen nooit accuraat waren aangewezen'). Eerst dr. H. H. Kuyper geeft een volledige lijst, met aanwijzing waaraan de emendaties te danken zijn.

de eygen handen van alle de leden des Synodi geteykeiit gebleven syn, ende soo verre de voorss. broeders de gemelte originelen vau de confessie niet en kunnen bekomen, soo sullen sy liaere schriltelycke memorien byeen brengen, alsoo se in den Syuodo syn voorgelesen ende drij distincte exemplaeren eeu in nederduytseh, een in franscli, een in latyn hielen uytschryven ende doen teykenen met de eygen banden van alle de revisores, die nog leven. Act 11111 in conventu van de Gedeputeerde der respective synoden van de vereenigde Nederlanden, desen 7 Julij 1625.

T'oorkondt Sebastianus Hamman, Conventus Praeses.

Martin us Nicolaj.

„Aan dezen last is óf niet voldaan, óf liet bleek achteraf onmogelijk uit de schriftelijke ineinoriën de authentieke lezing saam le stellen. Althans in heel het Synodaal Archief is zoodanig exemplaar der Conlessie niet te vinden" (dr. Kuyper).

1) Voetius, Pol. eed t. IV p. 67—74, geeft een lijst van Holl. verbeteringen Ontleende haar (dr. Kuyper verwijst naar p. 601, ik vond daar niets van dien aard) niet aan zijn journaal van 1619, maar stelde haar omstreeks 1676 op door 1583 met 1619 te vergelijken. Wijl de synode de ed. van 1583 niet ten grondslag legde, vervalt Voetius' conclusie. Ilulsius in zijn Conl'ession ile foy van 1669 geeft de Kiansche correcties veel juister, en toch niet geheel nauwkeurig. Dr. v. Toorenenbergen, De symbolische schriften 1895, noemt niet alle belangrijke correcties, vergelijkt niet de Harmonia confessionuin, en gebruikt slechts eenmaal de consideraties der Remonstranten. Kerst dr. Kuyper is in dezen ininutieusen arbeid volledig. Alleen bevreemdt mij, dat hij wel de Holl. drukken van 1563 en '64, maar niet dien van 1562 gebezigd lieefl, als reproductie door Dr. A. van der Linde uitgegeven, Nijm. 1864.

Sluiten