Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van de Turken aller naest over-een komen: ende om verre stooten, aoo de ware eeuwige Godheyt Christi, des Soons Gods ende des H. Geestes: Het Ampt Christi, ende sijne salighmakende weldaden: als de Instellinge van den H. Doop". De Staten Generaal deden die boeken in tegenwoordigheid dier vreemden te 's Gravenhage verbranden, en belastten hen zeiven binnen den tijd van tien dagen uit de Vereenigde Provinciën te vertrekken ')•

Op den duur lieten geschrifcen en gedachten der Unitariërs zich niet buitensluiten. Inzonderheid aan Remonstranten, ook wel aan Doopsgezinden, werden „de zielvorderfelijke en godslasterlijke ketterijen der Socinianen" aangewreven.

De synode van Alkmaar 1662 (art. 17) verstond met genoegen, dat Commenius het derde en laatste deel uitgaf van zijn „Admonitorium tegen het Jurenicum Socinianorum Swickerij".

Vooral de synode van Haarlem 1H6U kantte zich tegon het Socinianisme. Zij vestigde (art. 3) haar aandacht op de „Bibliotheca fratrum Polonorum, quos Unitarios vocant" |Bibliotheek der Poolsche broeders, die men Unitariërs noemt] een boek van acht folianten dat al dertien jaren bestond 2). Een request daartegen aan het Hof had zij van de Staten van Holland verkregen.

Ook was de vergadering (art. 32) op kerkelijke middelen tegen de Socinianen verdacht. De classis van Haarlem merkte op, dat het „Socinisxnus" bijzonderlijk schuilt

1) W. J. v. Douwen, Socinianen cn Doopsgezinden. Doopsg. hist. uit de jaren 155!»—1626. I'rol'. rli. W. J. Kühler, Het Socin. in Ned., f,eid. 1912. Dr. J. C. v. Slee, Lies. v. li. Soc. in Ned., 1914 Vgl. Cloppenburch, 26—32; pil Ant. Walaeus, Ccnsure Opdracht aan Staten, 3 en 4. I'. K. van Ommen Kloeke, De Socinianen en de Zuid-llollandsohe Synode in 16-19, in Ned. archief voor kerkges., XI (1914) 241—256.

2) Bibliotheca l'ratruin Polonorum, quos Unitarios vocant, instructa operibus omnibus Fausti Socini, J. Crellii, J. Slintingii a Bueowietz, J. L. Woliogenii. Irenopoli (,Ainst.) 16">6, 8 vol. lol.

Sluiten