Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Reeds in de synode van Edam 1691 (art. 41) deed de classis Amsterdam opening nopende het gebesoigneerde in de zaak van Dr. Balthasar Bekker en zijn boek De betooverde wereld. De Amsterdamsche kerkeraad verfoeide het boek, en oordeelde „ook dat het tegen de Formulieren aanliep. Den 2 Augusti leverde D. Bekker een geschrifte in, ten principalen hier op uitkomende, dat hij met ernst in de vreese Gods het Boek had uitgegeven om de Christen wereld van de overige bijgelovigheden te ontheffen, en niet te hebben geschreven met intentie om de Formulieren tegen te gaan, presenteerde verders satisfactie te geven".

De classis van 31 Juli verstond, dat het boek vóór de uitgaaf zou gevisiteerd worden. Bekker appelleerde op de synode. De synodale vergadering citeerde gedeputeerden van den kerkeraad met de extracten en responsiën van D. Bekker, en Bekker zeiven. Ook deed zij het boek door acht van haar leden onderzoeken. Wanneer daarop de gecommitteerden ad causam hun extracten voorlezen (art. 44) is de kerkvergadering gansch niet voldaan met de responsiën van D. Bekker, en prijst den kerkeraad.

„En verfoeit eenparig tegelijk met de Kerkeraad van Amsterdam het gemelde boek so als 't daar leit, als aanlopende tegen de leere van de gereformeerde Kerke, tot nog toe in deselve uit en conform den WoordeGods

achttiende eeuw gewagen kerkelijke en burgerlijkeprotocollen van toovenaars en duivelbanners, heksenprocessenen water- of vuui proeven. De krankzinnigheid, uit een verbond met den duivel afgeleid, straften wel burgerlijke rechters met den dood door vuur of water. Een treffend voorbeeld bij Diest Lorgion, B. B. in Amst. II. eindelijk gaf aan dit bijgeloof in de gerechtshoven den doodelijken hartsslag. — Christus ontzag de volksvooroordeelen. Wij inogeu Zijn woord of daad allegorisch opvatten, en de Schrift naar eigen keus verstaan. Bekker s gruwelijke grondstelling leverde later de bouwstof, waaruit de neologen in Duitschland hun geheel stelsel ophouwden. Johann Salomo Semler gaf daarom B.'s Betoverde weereld met bijvoegsels op nieuw uit Leipz. 1781 en '82. '

Sluiten